LÝ THÁI TỔ (1010 - 1028)

  • keomienxa04

    khoảng 2 10 năm trước
  • Lý Công Uẩn vốn dân Cổ Pháp
    Sinh ra đời đúng bậc minh vương
    Lên ngôi hoàng đế Việt Thường
    Là n gười khoan thứ tinh tường việc dân

    Cha không có, mẹ người họ Phạm
    Chùa Tiêu Sơn giao hợp thần nhân
    Sinh vua tuấn tú bội phần (974)
    Năm lên ba tuổi cho làm con nuôi

    Lý Khánh Văn nhận nuôi đứa bé
    Trẻ thông minh đủ vẻ lương tường
    Sư chùa Lục Tố rất thương
    Nói rằng : Không phải người thường thế đâu

    Mãi về sau lời sư Vạn Hạnh
    Đã trở thành định mệnh quốc gia
    Nhiều năm ròng rã trôi qua
    Tiên tri lúc trước quả là đúng ngay

    Sau hai ngày vua Lê Long Đĩnh
    Chết chưa chôn thì chuyện xãy ra
    Trong triều nỗi cuộc phong ba
    Nguyễn Đê , Cam Mộc đứng ra nói rằng :

    "… Bọn ta không nhân lúc này cùng nhau
    sách lập Thân vệ ( Lý Công Uẩn ) làm thiên tử ,
    lở bối rối có xãy ra tai biến gì ,
    liệu chúng ta có còn giữ đựơc cái đầu hay không ? "

    Cuộc chính biến tôn vương chớp nhoáng
    Kế hoặch xong chỉ đúng hai ngày
    Cho dù ai muốn trở tay
    Cũng không xoay được đổi thay cuộc cờ

    Lý Công Uẩn , cơ đồ có sẳn
    Kẻ khôn ngoan dưới trướng khá nhiều
    Thiền sư Vạn Hạnh phò theo
    Thái sư Khuôn Việt đem điều nghĩa nhân

    Gốc là dân mối giềng trị nước
    Việc khởi đầu làm trước lên ngôi
    Bỏ giềng lưới, bỏ giam người
    Đại xá thiên hạ đổi đời từ đây

    Vua xuống chiếu từ rày có việc
    Không thuận lòng giải quyết với nhau
    Được quyền diện kiến trình tâu
    Vua thân phán quyết ngỏ hầu minh oan

    Lại hạ lệnh : người đang trốn tránh
    Cho phép về lại cảnh quê hương
    Áo cơm giúp kẻ cùng đường
    Tha người Nam Chiếu cấp lương đưa về

    Vua lại phê, ba năm tha thuế
    Sửa đình chùa đổ nát hư hao
    Công, hầu, khanh tướng ban trao
    Chọn người xứng đáng để giao trọng quyền

    Viết chiếu truyền, dời đô đến chỗ (1010)
    Thành Đại La đất cổ Cao Vương
    Vùng này đất phẳng mười phương
    Long chầu, hổ phục dị thường địa linh

    Nhìn địa hình, đông, tây, nam, bắc
    Thế đất này nét sắc mà oai
    Vì dân lập kế lâu dài
    Tính theo vận nước nhân tài hội đây

    Lạ lùng thay, thuyền vua vừa đến
    Có rồng vàng xuất hiện trên sông
    Đổi tên thành gọi Thăng Long
    Mùa thu tháng bảy khởi công dựng nền (1010)

    Điện Càn Nguyên nơi coi triều chính
    Điện Tập Hiền hướng định chánh Nam
    Nằm sau là Điện Long An
    Phía đông Giảng Võ Thư Tàng kế bên

    Bốn cửa thành : Tương Phù, Quản Phúc
    Cửa phía Bắc Diệu Đức mở ra
    Đại Hùng theo hướng Tây qua
    Tường cao hào chắn phía xa ngoại thành

    Cửa Đan Phượng thông liền Uy Viễn
    Bậc thềm rồng trước Điện Cao Minh
    Thăng Long quang cảnh hữu tình
    Nghênh Xuân cung cấm, ngoại thành chùa Nghiêm

    Đổi niên hiệu Thuận thiên để tính (1010)
    Chức đặt ra phân định rõ ràng
    Sắc phong cho sáu bà hoàng
    Các con đều được tước vương , tước hầu

    Lấy kinh tế làm đầu trị quốc (1013)
    Định lệ ra luật nước rõ ràng
    Sáu tên sưu thuế đàng hoàng
    Năm lần giảm thuế nước càng phồn vinh (1017)

    Nơi Phiên trấn (1020), tình hình không ổn
    Giặc xâm lăng khốn đốn dân binh
    Cất quân chinh phạt tự mình
    Đánh cho mấy trận tan tành Cử Long

    Vua một lòng tôn sùng đạo Phật
    Xuống chiếu truyền khuyên tập chép kinh
    Để lầu bát giác tôn vinh (1021)
    Đúc chuông, xây tháp, linh đình làm chay

    Với Bắc triều vua sai thông hiếu
    Nhà Tống phong Giao Chỉ quận vương
    Năm lăm tuổi thọ hưởng dương (1028)
    Hiệu là Thái Tổ, Thọ Lăng táng ngài

    Lý Công Uẩn , nhân thời mỡ vận
    Vốn là người khí tượng đế vương
    Song ưa nghe việc dị thường
    Nên chi bị lụy đoạn trường mà thôi

    - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

    Nếu ai hỏi vì sao bé yêu màu tím
    Xin trả lời vì tím buồn tím hận tím cô đơn




    betixiu
    Chủ Trại Dzê



    Posts: 143
    Joined: 01 Jan 2005

    Status: Offline
    Posted: Jan 15, 2005 - 01:13 PM

    LÝ THÁI TÔNG (1028 -1054)

    Lý Phật Mã vâng lời di chiếu
    Đến cấm thành mới hiểu ra rằng
    Ba em mai phục thân quân
    Giết mình để đoạt ngai vàng về tay

    Xác vua cha còn đây chưa liệm
    Sao ba em toan chiếm ngai vàng
    Đông Chinh, Thánh Dực, Võ Vương
    Rõ là cốt nhục tương tàn buồn thay

    Cuộc chính biến, ba tay vương tử
    Khiến triều đình phải xử cho nghiêm
    Có quan Phụng Hiểu điện tiền
    Rút gươm thẳng đến chém liền Võ Vương

    Lý Phật Mã trong cơn bối rối
    Lên ngôi vua hiệu đổi Thiên Thành
    Tôn cha, Thái Tổ thần danh
    Quốc tang bố cáo trong thành, ngoài biên

    Vua tha cho bọn em dấy loạn
    Lấy tình người đổi oán bằng ân
    Đem tiền, gạo phát cho dân
    Gọi là bố thí ngay lần lên ngôi

    Vua lại sai đặt ra thứ bậc
    Để trao quyền cho thật phân minh
    Lựa người tài giỏi nghề binh
    Phong làm Thượng Tướng giữ gìn quốc gia

    Vua lập ra bảy bà hoàng hậu
    Là một điều nhiên hậu không ai
    Sách phong thái tử truyền ngai
    Nhật Tôn hoàng tử được ngài ban cho

    Là một người nhân từ sáng suốt
    Lại hiểu thông thao lược kinh luân
    Sáu nghề lễ nhạc luật âm
    Ngự văn, thư số cũng trang anh tài

    Suốt một đời trên ngai hoàng đế
    Bước trường chinh tế thế đông, tây
    Ở ngôi hăm bảy năm đầy
    Tám lần chinh phạt dạn dày phong sương

    Đánh Trệ Nguyên chặn đường Tồn Phúc (1033)
    Phạt Chiêm Thành qui phục nhân tâm (1039)
    Dải dầu chín tháng hành quân
    Chém đầu Sạ Đẩu, giết gần vạn binh (1044)

    Vua xuống chiếu soạn thành bộ Luật
    Ghi rõ ràng cho thật phân minh
    Chia ra môn loại rành rành
    Đâu là dân luật, luật hình, luật quân

    Bộ Hình Thư được dân mong muốn (1042)
    Bởi vì là thích ứng mọi nơi
    Luật nghiêm lại hợp tình người
    Công bằng đúng lẽ thuận trời, an dân

    Tội gian dâm, tội đồ, hối lộ
    Soạn thành văn lý số rõ ràng
    Những ai làm việc lâu năm
    Mà không có lỗi được thăng chức liền

    Vua lại sai đóng thuyền cỡ lớn
    Hạ thủy đầu chiến hạm Vạn An (1034)
    Vinh Xuân, rồi chiếc Nhật Quang (1037)
    Thủy quân cũng đóng vài trăm tiểu thuyền (1043)

    Vua hạ lệnh đào kênh Đãn Nãi (1029)
    Rồi lại sai vét đãi Lẫm Kênh (1050)
    Đặt mốc, cắm biển đề tên
    Chỉ đường, hướng lối kế bên vệ đường

    Trạm Hoài Viễn để giường khách nghỉ
    Xây trên bờ bên mé Gia Lâm (1035)
    Tây Nhai mở chợ cho dân
    Trên sông Tộ Lịch bắt ngang chiếc cầu

    Lệ từ lâu, năm nào cũng thế
    Vua thân hành tế lễ Thần Nông
    Tịch điền ruộng đã cày xong
    Nêu gương thiên hạ dốc lòng làm ăn

    Vua lại dạy cung nhân dệt gấm (1040)
    Phát trống kho gấm Tống làm quà
    Từ đây sử dụng lụa nhà
    Trong dân sản xuất ; của ta, ta dùng

    Dạy Hoàn Vương chấp cung xét hỏi
    Việc kiện thưa xử tội rồi tâu
    Lại cho Thái tử coi chầu
    Để nghe chính sự ngõ hầu ngày sau (1054)

    Thuật dạy con bắt đầu như thế
    Cho muôn đời lấy để làm gương
    Tính vua đôi lúc bất thường
    Thích nghe sấm ký khoa trương việc mình

    Trong Cấm Thành buồn tình giải trí
    Lập đoàn ca nhạc kỷ trăm người
    Vào rừng Kha Lãm tìm voi
    Dựng chùa Diên Hựu, xây đài chứa Kinh (1049)

    Khắp đất nước thanh bình an lạc
    Vua là người trầm mặc tinh thông
    Tháng mười Giáp Ngọ, tiết đông (1054)
    Trường Xuân vua mất đau lòng con dân

    Là một người bội phần cơ trí
    Việc quốc gia chăm chỉ sớm hôm
    Tiếc rằng hay nói khoe khoang
    Là người khai sáng mối nguồn về sau

    - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

    Nếu ai hỏi vì sao bé yêu màu tím
    Xin trả lời vì tím buồn tím hận tím cô đơn




    betixiu
    Chủ Trại Dzê



    Posts: 143
    Joined: 01 Jan 2005

    Status: Offline
    Posted: Jan 15, 2005 - 01:19 PM

    LÝ THÁNH TÔNG (1054 - 1072) - ĐẠI VIỆT

    Được ngôi cao : Thái Tông Hoàng Đế
    Là Đông Cung thừa kế Nhật Tôn
    Một người tâm tính ôn tồn
    Thương dân, trọng việc lại còn lo xa

    Đổi quốc hiệu thành ra Đại Việt (1054)
    Lập lịch triều, kỷ yếu định danh
    Gọi tên : Long Thụy Thái Bình
    Sửa sang chính sự, dân tình an sinh

    Lập Văn Miếu , nặn hình Tứ Phối
    Những người hiền : Khổng Tử, Chu Công
    Bẩy hai trò giỏi thờ chung
    Là đất văn vật, tấn phong nhân tài

    Ngoài cấm thành xây đài cao nhất
    Đặt tên là Bảo tháp Báo Thiên (1054)
    Mươi hai tầng đứng dính liền
    Vươn cao chục trượng oai nghiêm vô cùng

    Gặp tiết đông lúc trời lạnh giá
    Thương người tù thiếu cả chiếu chăn
    Gian, ngay chưa biết tỏ tường
    Truyền cho ngục lại phát chăn để nằm (1055)

    Xót dân tình phải chăng không biết (1064)
    Nên nhiều khi làm việc lỡ lầm
    Xử người như với người thân
    Lấy điều khoan giảm gia ân cho người

    Dân thiếu ăn, đức trời thừa thiếu (1075)
    Tha thuế tô, một kiểu khuyến nông
    Vua, Quan, Dân, lính một lòng
    Giữ yên bờ cõi chẳng mòng riêng tây

    Năm Kỷ Hợi lựa ngày Bắc phạt (1059)
    Đánh Khâm Châu cả nước kinh hoàng
    Biểu dương lực lượng vài hôm
    Rồi cho triệt thoái truyền gom quân về

    Đánh nước Tàu thị uy cho biết
    Cũng bởi vì vua ghét Tống vương
    Phản phúc dối trá dị thường
    Nuốt lời binh viện đánh Nùng Trí Cao

    Đánh Chiêm Thành răn vua Phiên trấn
    Chúa Chămpa thất trận đầu hàng
    Thế cùng Chế Củ xin dâng
    Ba châu cắt đất xin nhường Thánh Tông

    Vua bằng lòng tha cho Chế Củ
    Cõi biên thùy uy vũ vang danh
    Thu về Địa Lý, Ma Linh (1069)
    Cùng châu Bố Chính trở thành đất ta

    Tuổi bốn mươi, sinh ra con nhỏ (1066)
    Vua rất mừng, trăm họ hân hoan
    Có người nối dõi ngai vàng
    Phong ngay thái tử , đăng quang sau này

    Lý Thánh Tông có tài văn học (1056)
    Làm minh văn cho đục trên bia
    Cung thương sáng tác nghề kia
    Phỏng theo nhạc khúc chẳng lìa âm Chiêm

    Tiếng trống Chiêm vô cùng hấp dẫn
    Điệu Pì dền khi bổng, lúc khoan
    Tám mươi điệu trống Kỳ Nằng
    Ri Nai khúc hát nhẹ nhàng vui thay

    Nhân một hôm gặp ngày xuân nhựt (1063)
    Dân hiếu kỳ nô nức tranh đua
    Nhân ngài đi vãn cảnh chùa
    Cố nhìn được mặt đức vua một lần

    Chỉ riêng một, giai nhân tuyệt sắc
    Không nhìn vua, nép mặt bên lan
    Khiến vua làm lạ vô vàn
    Vua cho võng kiệu để mang nàng về

    Tên Ỷ Lan cũng vì tích đó
    Là một người sắc sảo thông minh
    Thay vua việc nước điều hành
    Khi chồng sang đánh Chiêm Thành năm sau

    Lý Thánh Tông tài cao nhân hậu
    Coi việc dân , đạt thấu lẽ trời
    Cơ đồ gánh vác trên vai
    Bình Chiêm, phạt Tống trong ngoài vỗ yê

    - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

    Nếu ai hỏi vì sao bé yêu màu tím
    Xin trả lời vì tím buồn tím hận tím cô đơn


Designed by squallions © 2004 - 2009 maiyeuem.net (MYE). All Rights Reserved.
All posts and comments are owned by the poster. MYE is not responsible or liable for any content its member posted.
Mọi chi tiết, xin liên hệ: contact
Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group