DÀNH CHO EM NHỮNG VẦN THƠ - Nguyễn Hoàng

  • Nguyen_hoang

    February 14th 2012, 12:07 am
  • VALENTINE

    Ngày tình yêu đến
    Em có đến không
    Dù không hò hẹn
    Vẫn chờ vẫn mong.

    Giống chocola
    Môi em mọng mềm
    Cho tôi thử nếm
    Rồi lại muốn thêm.

    Một ngày êm đềm
    Cả năm nhớ mãi.
    Một lần ân ái
    Suốt đời không phai.

    Ôi Valentine
    Sẽ mong đến hoài.


    Nguyễn Hoàng

  • Nguyen_hoang

    March 5th 2012, 11:33 pm
  • Yêu là đắng cay

    Khi buồn đầy trong mắt
    Hạnh phúc vơi trong tim.
    Nụ cười em se sắt
    Ta đớn đau đắm chìm.

    Có thể nào lấy lại
    Năm tháng cũ được không?
    Hương tóc em hoang dại
    Ta đã vội chờ mong.

    Có lấp được khoảng trống
    Khi gót sen rời xa?
    Một mình ta ở lại
    Thân xác bỗng nhạt nhòa.

    Hòa tan không tiếc nuối
    Trong hổ phách men say?
    Chợt nghe hồn vọng nói
    Yêu là nhận đắng cay./.


    Nguyễn Hoàng

  • Nguyen_hoang

    March 19th 2012, 11:49 pm
  • TÌNH HỠI...

    Này người tình của ta bé nhỏ
    Em đã quên những lời hẹn hò?
    Chiều qua buồn mây rơi xuống phố
    Ướt nhoẹt bước chân thầm ước nắng to.

    Góc quán ấm ngày nào vẫn thế
    Nến nhỏ nghiêng từng giọt khóc thầm.
    Thì đã qua những cuối chiều chờ đợi,
    Lạ gì đâu khung cửa kính lặng câm.

    Hoa li trắng tiếng rao tha thiết quá
    Hương ngọt ùa kín cả không gian.
    Cà phê nguội đắng hơn ngày trước
    Ta lặng nghe ca khúc cũ nồng nàn.

    Chợt nhớ về lời hẹn hò thuở ấy
    Vẫn nóng ran đến tận bây giờ.
    Mà người tình không còn như sóng dậy.
    Ôm ấp ta miền cát trắng trong mơ.

    Sóng đã quên nơi ấy bến bờ./.


    Nguyễn Hoàng

  • Nguyen_hoang

    April 16th 2012, 12:48 am
  • Thứ sáu

    Thứ sáu, ngày mười ba (13).
    Người ta vẫn nghĩ đó là ngày có thể xảy ra
    Những điều không may mắn.
    Trước quán cà phê vắng
    Giỏ xe em đầy hoa loa kèn trắng.
    Tôi và em bên nhau.Tĩnh lặng.
    Sắc màu của những mảnh ghép logic lung linh mơ hồ.
    Đôi môi xinh của em thầm thì những lời cuối
    Nồng nàn những nụ hôn cuối
    Cho một lần hẹn cuối
    Để ngày mai xa rời
    Với nỗi nhớ khôn nguôi.
    Hoa loa kèn trắng ngoài kia trong đêm vẫn đợi...


    Nguyễn Hoàng

  • Nguyen_hoang

    June 10th 2012, 7:54 am
  • Cám ơn em…

    Ta về gấp lại gối chăn,
    Xếp luôn thêm cả tấm khăn thề nguyền.
    Vì rằng tình đã hết duyên,
    Thế nên đành để cho thuyền trôi ngang.

    Ta về gói lại ngang tàng,
    Một thời phiêu lãng, mơ màng quán thơ.
    Gạt quên năm tháng đợi chờ,
    Đốt thành tro bụi trang thơ ngày nào.

    Giữ làm chi nỗi khát khao,
    Còn đâu lối cũ xôn xao gót hồng.
    Còn đây nguyên những đêm đông,
    Ta ghì siết chặt cho lòng lạnh se.

    Ôm bình minh lặng lẽ về,
    Ta bình yên xóa cơn mê của mình.
    Mai ngày ta sẽ hồi sinh,
    Cám ơn em một cuộc tình đã qua./.

    Nguyễn Hoàng

  • Nguyen_hoang

    June 23rd 2012, 2:50 am
  • Người đi...


    Người ơi xin chớ trách nhau
    Nhớ thương ngày ấy ở đâu bây giờ.
    Người đi ta tỉnh giấc mơ,
    Lặng thầm nuối tiếc ngẩn ngơ đêm dài.

    Biết rằng chẳng có ngày mai,
    Mà lòng khao khát, thở dài đêm nay.
    Tình yêu vẫn đắp cho đầy,
    Gửi theo gió lạnh đợi ngày xuân sang.

    Người đi nước mắt hai hàng ?
    Còn ta ở lại bàng hoàng nỗi đau.
    Thôi đành hẹn lại kiếp sau,
    Vòng tay êm ấm bên nhau mặn nồng.

    Người đi người có biết không ?
    Ta thì ở lại mà lòng nát tan.
    Tìm đâu trong cõi nhân gian ?
    Những ngày xưa ấy ngập tràn tình yêu.

    Nguyễn Hoàng



    Mời các bạn cùng NH nghe nhạc phẩm One more time của Richard Marx
    với giọng ca của Laura Pausini bằng link sau: http://www.youtube.com/watch?v=Q_CuvXbq0Ac



    One More Time - Lần Nữa Yêu Thương Có Về ?

    1.
    Chẳng ai cùng bước tiếp
    Chẳng nơi nào đủ ân tình
    Vọng lại giữa trống không
    Còn chỉ ta chìm cõi vắng

    Chẳng đâu là ánh nến
    Đâu mây tím chân trời
    Gần ta có mấy ai ?
    Dần chết con tim giữa đời

    ĐK
    Vòng tay ấm đó ru em vào tình
    Ngày xưa xin giữ khi anh quay về
    Bài thơ chưa viết chữ "trăm năm" thề
    Còn đây dang dở

    Ngày chưa đủ lớn đã yêu thương người
    Làm sao giữ mãi bên em tiếng anh (cười)
    Cần anh thôi , giữa nhân gian vô tình
    Lần nữa yêu thương có về ?

    2.
    Sầu mãi vỗ hoài sóng nhớ
    Yêu thương trong mắt hơn trăm lời
    Em ngủ quên trong vòng tay
    Mộng thấy anh ngập sóng nhớ

    Anh ở đó trong mơ
    uh uh uh uh uh
    uh uh uh

    ĐK
    Vòng tay ấm đó ru em vào tình
    Lời xưa xin giữ khi em đón anh về
    Bài thơ chưa viết chữ "trăm năm" thề
    Còn đây dang dở

    Đêm nằm chất ngất,tình về nữa không ?
    Làm sao giữ mãi bên em tiếng anh (cười)
    Cần anh thôi , giữa nhân gian vô tình

    Lần nữa yêu thương có về ?
    Yêu thương có... về nữa không ?

    ----

    One More Time
    Written by Richard Marx
    Laura Pausini



    Nothing I must do
    Nowhere I should be
    No one in my life
    To answer to but me

    No more candlelight
    No more purple skies
    No one to be near
    As my heart slowly dies

    If I could hold you one more time
    like in the days when you where mine
    I'd look at you 'till I was blind
    So you would stay

    I'd say a prayer each time you'd smile
    Cradle the moments like a child
    I'd stop the world if only I
    Could hold you one more time

    (hmmmmmm)

    I've memorized your face
    I know your touch by heart
    Still lost in your embrace
    I'd dream of where you are

    [music break]

    (hmmm)

    If I could hold you one more time
    Like in the days when you were mine
    I'd look at you 'till I was blind
    So you would stay

    I'd say a prayer each time you'd smile
    Cradle the moments like a child
    I'd stop the world if only I
    Could hold you one more time

    One more time


    ---------------------------------------------------------------------- ----------



    Được sửa lần cuối bởi Nguyen_hoang vào ngày September 15th 2012, 1:48 am với 1 lần trong tổng số.
  • Nguyen_hoang

    July 16th 2012, 11:05 pm
  • Sắc đỏ tìm nhau

    Mùa sẽ đến, hoa gạo xưa lại đỏ
    Ta cứ mơ kỉ niệm cũ ngày nào.
    Góc quán nhỏ tiếng xe rung vụn vỡ
    Lọt tán lá chùm nắng khẽ xôn xao.

    Đừng xa nhau, em có nghe thì thào
    Lời của gió níu chân người ngày ấy.
    Ta âm thầm bắt đầu cuộc trốn chạy,
    Để biết rằng tim lại rộn nhịp đau.

    Ta nhận ra sắc đỏ sự khởi đầu
    Cũng là lúc ta thốt lời hẹn cuối.
    Niềm mê đắm bên em không thể nói
    Ta đành về lưu luyến ấy chôn sâu.

    Mùa đã đến, giờ em ở nơi đâu
    Gửi cho ta chút thoáng hương ngày ấy?
    Vỗ về ta trong nhớ thương sóng dậy
    Chờ một ngày sắc đỏ lại tìm nhau.


    Nguyễn Hoàng

  • hoamocmienthang3

    September 24th 2012, 7:30 am
  • THÁNG 3 ĐỢI

    Em đã đợi từng mùa về, hoa gạo
    Đỏ miên man trong nỗi nhớ ngọt ngào
    Chiều ,quán nhỏ, hẹn hò xưa ùa lại
    Nghe tim mình ngàn nắng ấm xôn xao

    Ai đã hẹn? Ai còn nhớ? Ai nào!
    Mùa cứ đến để rồi đi lặng lẽ
    Chiếc lá vàng rớt qua vai nhè nhẹ
    Heo may rồi mới ngơ ngác thu sang

    Còn nguyên đây sắc đỏ cũ nồng nàn
    Giận dỗi chi người thốt lời hẹn cuối
    Con đường xưa, tháng 3 xưa còn đợi
    Đành lòng sao lưu luyến ấy chôn sâu?

    Yêu thương kia còn chưa kịp bắt đầu
    Đừng trốn chạy trong âm thầm nỗi nhớ
    Tháng 3 về, hoa gạo xưa lại đỏ
    Chờ một ngày … lời đã hẹn …tìm nhau…


    HMMT3

  • Nguyen_hoang

    October 21st 2012, 10:26 pm
  • Gửi đến các bạn một bài thơ hay nhất về Hà Nội của tác giả Phan Vũ

    Em ơi! Hà Nội – Phố


    (Gửi những người Hà Nội đi xa)

    1.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em mùi hoàng lan
    Ta còn em mùi hoa sữa
    Tiếng giày ai gõ nhịp đường khuya
    Cọt kẹt bước chân quen
    Thang gác thời gian
    Mòn thân gỗ
    Ngôi sao lẻ lạc vào căn xếp nhỏ
    Ta còn em chấm lửa
    Điếu thuốc cuối cùng
    Xập xòe
    Kỷ niệm
    Một con đường
    Một ngôi nhà
    Khuôn mặt ai
    Dừng trong khung cửa
    Những phong thư bỏ quên trong hộc tủ
    Không tên người
    Không tên phố
    Người gửi không tên

    Ta còn em chút vang động lặng im
    Âm âm tiếng gọi
    Trong lòng phố

    2.

    Em ơi! Hà – Nội – Phố!
    Ta còn em một gốc cây
    Một cột đèn
    Ai đó chờ ai
    Tóc cắt ngang
    Xõa xõa bờ vai
    Khung trời gió
    Con đường như bỏ ngỏ
    Ta còn em khăn choàng màu tím đỏ
    Thoáng qua
    Khuôn mặt chưa quen
    Bỗng xao nỗi nhớ
    Mỗi góc phố một trang tình sử…

    3.

    Em ơi! Hà Nội – Phố
    Ta còn em rì rào cơn mưa trong chùm lá


    Nhà thờ Lớn Hà Nội

    Những hạt nhỏ đọng trên mái tóc ai
    Vòm trên cao chuông hồi đổ xuống
    Nhà thờ Cửa Bắc
    Tan chiều lẻ
    Kinh cầu còn mãi ngân nga
    Ta còn em đôi mắt buồn
    Dõi cánh chim xa
    Trên hè phố
    Chàng Trương Chi ôm ghi ta
    Ngước lên cửa sổ
    Một ngày nào
    Trống không ô cửa
    Tiếng hát Trương Chi
    Ngợi một số nhà
    Ta còn em chuyến tàu khuya
    Về muộn
    Vào ga…

    4.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em quả bóng lăn
    Một mình
    Trên sân cỏ

    Cơn mưa đầy
    Chiếc thuyền giấy
    Lang thang không bến đỗ
    Thằng bé qua tuổi thơ
    Bâng khuâng
    Vội vã
    Ta còn em cánh cửa sắt
    Lâu ngày không mở
    Nhà ai
    Qua đó
    Nao nao nhớ tuổi học trò…
    Ta còn em dàn thiên lý chết khô
    Những chùm hoa năm xưa
    Thơm hò hẹn
    Cuộc tình đầu ngọt lịm
    Nụ hôn còn xanh mãi trên môi…

    5.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em chuỗi cười vừa dứt
    Chút nắng còn le lói vườn hoang
    Vàng vàng cỏ
    Cô gái nhẹ buông rèm cửa
    Chàng mũ lệch diễu qua
    Lời tỏ tình hôm qua dang dở
    Ta còn em ngày vui cũ
    Tàn theo mùa hạ
    Tiếng ghi ta
    Bập bùng tự sự
    Đêm kinh kỳ
    Thuở ấy
    Xanh lơ…

    6.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em tiếng tíc tắc
    Chiếc đồng hồ quả lắc
    Đong đưa tiếng gõ

    Nhịp thời gian chậm chậm
    Già nua
    Căn phòng trống
    Mệt nhoài
    Bóng lẻ…
    Ta còn em hồi chuông thu không
    Ngôi chùa ẩn trong cùng hẻm phố
    Những hàng xoan
    Nghiêng nghiêng bóng đổ

    Đầu ngõ sót cây hoa gạo
    Từng sợi nắng rớt theo màu đỏ
    Lao xao tiếng phố
    Chợ chiều còn họp giữa kinh đô

    7.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em những ngọn đèn mờ
    Trên nóc cao
    Vầng trăng không tỏ
    Tiếng rao đêm lạc giọng
    Ơ hờ…

    Người phu xe đợi khách bến đầu ô
    Lão Mozart hàng xóm
    Bẩy nốt cù cưa
    Từng đêm quên giấc ngủ
    Ta còn em tiếng dương cầm
    Căn nhà đổ
    Lả tả trên thềm
    Bettho và Sonate Ánh Trăng
    Những nốt nhạc thiên tài
    Lẫn trong mảnh vỡ…
    Ta còn em một đam mê
    Một vật vã
    Một trống không
    Tan tiệc
    Tàn đêm
    Cô gái áo đỏ Venise
    Một bản valse dang dở
    Những phím đàn long
    Một kiếp người

    8.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em khuya phố mênh mông
    Vùng sáng nhỏ
    Bà quán ê a chuyện nàng Kiều
    Rượu làng Vân lung linh men ngọt
    Mắt cô nàng lúng liếng đong đưa
    Ngơ ngẩn bao chàng trai Kẻ Chợ
    Cơn say quá dài thành một cơn mê…

    9.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em tiếng hàng ngày
    Reo vang đường phố
    Lanh canh! Lanh canh!
    Tia hồi quang chớp xanh
    Toa xe điện lên đèn
    Người soát vé áo bành tô sờn rách
    Ai xuống Bờ Hồ!
    Ai đi Mơ!
    - Ai lên Bưởi!
    Lanh canh! Lanh canh!
    Một đời cơ nhỡ
    Trăm ngày ngược xuôi
    Đầm đìa nước mắt
    Á vã mồ hôi
    Bơ gạo mớ rau
    Mẹ về buổi chợ
    Lanh canh! Lanh canh!
    Lá bánh, củ khoai
    Đàn con trên bến đợi
    Cuối ngày…

    10.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em ráng đỏ chiều hôm
    Đôi chim khuyên gọi nhau trong bụi cỏ
    Đôi guốc bỏ quên bên ghế đá
    Gã đầu trần thơ thẩn đường mưa…
    Ta còn em một tên thật cũ Cổ Ngư
    Chiều phai nắng
    Cành phượng vĩ la đà
    Bông hoa muộn in hình ngọn lửa
    Chiếc lá rụng
    Khởi đầu nguồn gió
    Lao xao sóng biếc Tây Hồ
    Hoàng hôn xa đến tự bao giờ?
    Những bước chân tìm nhau
    Vồi vội
    Cuộc tình hờ bỗng chốc nghiêm trang
    Ta còn em ngọn gió Nghi Tàm
    Thoáng mùi sen nở muộn
    Nhớ Nhật Tân
    Mùa hoa năm ấy
    Cánh đào phai

    11.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em cơn mưa rào
    Lướt nhanh qua phố
    Chiếc lá bàng đầu tiên nhuộm đỏ
    Cô gái băng qua đường
    Chợt hồng đôi má
    Một chút xanh hơn
    Trời Hà – Nội
    Hôm qua…
    Ta còn em cô hàng hoa
    Gánh mùa thu qua cổng chợ
    Những chùm hoa tím
    Ngát
    Mùa thu…

    12.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em con đê lộng gió
    Dòng sông chảy mang hình phố
    Cô gái dựa lưng bên gốc me già
    Ngọn đèn đường lặng thinh
    Soi bờ đá…
    Ta còn em mùa nước xuống
    Mất tăm bãi giữa sông Hồng
    Chiếc bè nứa xuôi qua
    Lặng lờ
    Không ghé bến
    Con tàu nhổ neo
    Hồi còi vọng
    Như tiếng than dài
    Mùa này trăng vỡ trên sông
    Trong trống vắng
    “Người đi! Ừ nhỉ! Người đi thực”
    Lữ khách khẽ ngâm bài Tống biệt:
    “Mẹ thà coi như chiếc lá bay…”* (Thơ Tâm Tâm)
    Ta còn em hàng cây khô
    Buồn như dãy phố
    Người bỏ xứ
    Quay nhìn lần cuối
    Những ngôi nhà cửa đóng
    Im lìm

    13.

    Riêng về một chuyến đi
    Ga Hàng Cỏ.
    Những người con lên đường.
    Năm khởi chiến.
    Tuổi mười tám trong hàng quân.
    Đầu đời
    Chàng trai nhận nụ hôn
    Từ cô gái trong đám đông đưa tiễn…
    Con tàu chở những người lính.
    Về phía Nam vào trận đánh
    Chở theo những căn phố.
    Những con đường.
    Chở nguyên Hà Nội nhớ.
    Với những vết môi hôn.
    Anh lính trẻ
    Nghe tiếng súng khai trận.
    Bỗng bàng hoàng.
    Bỡ ngỡ.
    Và thật bất ngờ.
    Như nhận nụ hôn…

    14.

    Em ơi! Hà - Nội - Phố!
    Ta còn em chiếc xe hoa

    Qua hàng liễu rủ
    Cánh tay trần trên gác cao
    Mở cửa
    Mùa xuân trong khung
    Chi chít chồi sinh
    Ước vọng in hình xanh nõn lá
    Giò phong lan
    Điệp vàng rực rỡ
    Ta còn em tà áo nhung huyết dụ
    Bờ môi ai đậm đỏ bích đào
    Những gót son dập dìu đại lộ
    Đất nghìn năm còn mãi dáng kiêu sa
    Phường cũ lưu danh người đẹp lụa
    Bậc thềm nào in dấu hài hoa?

    15.

    Em ơi! Hà - Nội – Phố!
    Ta còn em đường lượn mái cong
    Ngôi chùa cổ
    Năm tháng buồn
    Xô lệch ngói âm dương
    Ai đó còn ngồi bên gốc đại?
    Chợt quên vườn hồng đã ra hoa
    Chợt quên bên đường ai đứng đợi
    Cuộc đời có lẽ nào
    Là một thoáng bâng quơ!
    Ta còn em một cuộc tình
    Như một bài thơ
    Những nỗi đau gặm mòn phận số
    Nhật ký sang trang
    Ghi thêm nỗi khổ…

    16.

    Em ơi! Hà – Nội – Phố!
    Ta còn em lô xô màu ngói cũ
    Hiu quạnh
    Một ngôi nhà
    Oa oa tiếng khóc

    Ngày ra đời
    Cơn bão rớt
    Bẻ gãy cành đa
    Con vừa lớn
    Chinh chiến gần kề trước cửa
    Ta còn em con đường đá
    Lát bao niên kỷ
    Cây si kia trồng tự năm nào
    Nhớ ngày tóc mẹ chưa lên trắng
    Chiều nay qua sông vắng
    Xót mẹ
    Còng lưng
    Gánh tuổi già…

    17.

    Em ơi! Hà – Nội – Phố!
    Ta còn em đồng kim ngân
    Đổ đầy Hàng Mã
    Lâu đài, cung điện
    Võng, lọng, ngựa, xe
    Những hình nhân
    Xênh xang áo mão
    Một thời nào
    Ngập ngụa vàng son…
    Ta còn em mớ tro than
    Tiền giấy
    Mịt mù mặt phố
    Che mờ
    Khổ ải
    Trần gian…

    18.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em một Hàng Đào
    Không bán đào
    Một Hàng Bạc
    Không còn thợ bạc
    Đường Trường Thi
    Không chõng, không lều
    Không ông nghè bái tổ vinh quy…
    Ta còn em tiếng gọi trong đêm
    Người trở về
    Ngày đi nặng nỗi mang tên Nhớ
    Ngày về căn nhà không biển số
    Phố cũ quên tên
    Quên bậc đá
    Quên mái hiên
    Quên cây táo trồng ngay trước cửa
    Ngày về ra rả tiếng ve kêu
    Thuở ấu thơ thỏa thích leo trèo
    Võng trưa hè
    Đung đưa kẽo kẹt
    “À ơi! Trống đánh ngũ liên
    Bước chân xuống thuyền
    Nước mắt như mưa”
    Bài tập đọc
    Quốc văn giáo khoa thư
    Bà ru cháu ngủ…
    Người về sững sờ bên cánh cửa
    Tiếng ơi à
    Gọi lại
    Mảnh đời quên…

    19.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em mảnh đại bác
    Ghim trên thành cũ
    Một thịnh
    Một suy
    Thời thế
    Lẽ hưng vong
    Người qua đó hững hờ bài học sử…
    Ta còn em dãy bia đá
    Danh hình hội tụ
    Rêu phong gìn giữ nét tài hoa
    Ly rượu đầy xin rót cúng cha
    Nghìn lạy cúi đầu thương đất tổ
    Bến nước nào đã neo thuyền ngự
    Đám mây nào in bóng rồng bay?
    Ta còn em những giấc mơ nhã nhạc
    Lộng lẫy xiêm y
    Nhịp nhàng dáng vóc cung phi
    Những hào kiệt
    Những anh hùng
    Vương triều nào cũng có
    Những kẻ cuồng si cũng có
    Thắp nén hương nhớ người tri kỷ

    20.

    Riêng về một tháng chạp
    Tháng Chạp
    Những tàng cây óng ả sợi tơ hồng
    Tháng Chạp thủ thỉ lời hò hẹn:
    “Qua đợt gió mùa
    Ngày mai ta đến với mùa xuân”
    Tháng Chạp
    Đôi tân hôn chưa kịp nằm chiếu hoa
    Đã có tên
    Trong vòng hoa tưởng niệm
    Một tháng Chạp
    Trắng khăn sô
    Khói hương dài theo phố…
    Một tháng chạp.
    Thâu đêm.
    Mẹ.
    Thức.
    Hóa vàng…
    Một tháng chạp.
    Con đường ngẩn ngơ.
    Dãy phố không người ở.

    Những khu trắng nằm trong tọa độ.
    Cầu Long Biên
    Sập gụ, tủ chè, sách xưa và bình cổ.
    Dòng chữ phấn ghi trên cánh cửa.
    Tất cả thí thân cho một mất một còn.
    Lời thề ra đi của những người bỏ phố.
    “Còn một đống gạch còn trở về nhà cũ!”
    Một tháng chạp.
    Phường phố rền vang còi hụ.
    Cái chết đến tự phương nào?
    Cách Thủ đô bao nhiêu cây số?
    Giọng Hà Nội thật ngọt ngào.
    Cô gái loan truyền tin bão lửa.
    “Hỡi đồng bào! Hỡi đồng bào!”
    Một tháng Chạp
    Cây bàng mồ côi mùa đông
    Mảnh trăng mồ côi mùa đông
    Nóc phố mồ côi mùa đông…
    Tháng Chạp năm ấy in hình bao mộ phố

    21.

    Em ơi! Hà Nội Phố!
    Ta còn em năm cửa ô
    Năm cửa gió.
    Cơn bão những năm nào qua đó.
    Ba mươi sáu phố
    Bao nhiêu mảnh vỡ?
    Ta còn em một màu xanh thời gian
    Một màu xám hư vô
    Chợt nhòe
    Chợt hiện
    Chợt lung linh ngọn nến
    Chợt mong manh
    Một dáng hình
    Nhợt nhạt vàng son
    Đậm đầy cay đắng
    Người nghệ sĩ lang thang hoài trên phố.
    Bỗng thấy mình không nhớ nổi con đường!
    Một mình giữa bóng chiều sa
    Tha hương ngay trước cổng nhà mẹ cha
    Một bầu trời mãi mãi của riêng ta
    Những nỗi buồn vô cớ!
    Luôn luôn rất lạ

    22.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em cánh nhạn chao nghiêng.
    Những giọt sương nhòa bóng điện.
    Mặt nước Hồ Gươm.
    Bỗng nhiên trở lạnh.
    Tháp Rùa bóng nước lung linh.
    Người ra đi mang theo buốt giá.
    Áo choàng không ấm thân gầy.
    Cầm bằng theo cánh chim bay.
    Người đi tìm khoảng cách
    Để quên.
    Nào biết nơi phương xa.
    Tháng năm mài mòn.
    Đôi mắt nhớ.

    23.

    Em ơi! Hà Nội – Phố!
    Ta còn em mùi hoàng lan
    Ta còn em mùi hoa sữa
    Tiếng giày ai gõ nhịp đường khuya
    Thang gác thời gian
    Mòn thân gỗ,
    Ngôi sao lẻ lạc vào căn xếp nhỏ…
    Ta còn em!
    Ta còn em
    Ta còn em
    Mãi mãi…./.

    Hà Nội, 1972- Phan Vũ

  • Nguyen_hoang

    November 25th 2012, 11:31 pm
  • TIỄN BIỆT

    Thôi nhé lần cuối nhìn mặt nhau
    Một người ra đi bao người đau.
    Mắt nhòa yêu dấu dưới khung kính
    Một bước rơi trong vạn thảm sầu.

    Yêu thương khi sống nào kể siết
    Giận hờn xa cách dấu cho qua.
    Buồn khổ đớn đau ầm thầm gánh
    Hạnh phúc, niềm vui chia làm quà.

    Có kiếp khổ nào hơn kiếp sống
    Về miền cực lạc người bỏ ta.
    Âu vì nợ đời còn phủ bóng
    Ta thời dương thế chưa buông tha.

    Thôi nhé lần cuối ta lỡ hẹn
    Bên kia hương khói là cuộc đời.
    Người đi níu bước ta nào thể
    Đành tiễn biệt người trong lệ rơi./.


    Nguyễn Hoàng

  • Nguyen_hoang

    January 4th 2013, 4:06 am
  • Nhân đọc bài viết của tác giả Nguyễn Hưng Quốc " Thơ: Một thế giới ảo" , Nguyễn Hoàng muốn đăng lại bài thơ cũ của mình:


    Thế giới ảo

    Tôi viết cho em về thế giới của tôi
    Cái thế giới hẳn em đã biết rồi
    Nơi không có chiến tranh và chết chóc.
    Nơi con người không bị hận thù đầu độc.
    Nơi chỉ có yêu thương và nhớ mong.

    Thế giới của tôi là một cánh đồng
    Đầy hoa trái và sắc màu của nắng.
    Một thế giới xoá đi mọi cay đắng
    Cho tình yêu thấm đậm những ngọt ngào.

    Thế giới của tôi tràn đầy khát khao
    Đến bên nhau để cùng nhau chia sẻ
    Những điều bình thường tưởng như không thể
    Trong thế giới này sẽ thành giản đơn.

    Thế giới của tôi nhiều tha thứ hơn
    Niềm vui nhỏ cũng biến thành hạnh phúc.
    Tiếng em cười cũng thành như thúc giục
    Mặt trời lên xua giá lạnh đêm đông.

    Thế giới của tôi em có biết không
    Nó hiện hữu và luôn luôn rộng mở.
    Hãy bước vào dù em còn bỡ ngỡ
    Thế giới này toàn là những vần thơ.

    Thế giới này đẹp như những giấc mơ./.


    Hà nội, ngày 21/01/2007


    Nguyễn Hoàng






    Thơ: một thế giới ảo

    Đăng ngày 12-06-2011 | do bvnpost | Mục Thơ

    Tác giả: Nguyễn Hưng Quốc

    Trong tiếng Anh, thơ được xếp vào loại phi hư cấu (non-fiction). Trong tiếng Việt, thơ thường gắn liền với mộng, với mơ, nghĩa là với thế giới của tưởng tượng và hư cấu.
    Vậy, thơ ở đâu?
    Thơ, theo tôi, không thuộc về hiện thực cũng không thuộc về hư cấu. Thơ chỉ là một cách ảo hoá hiện thực.

    Nhận định này bao gồm ba khía cạnh: thứ nhất, thơ là một thế giới ảo; thứ hai, thế giới ảo ấy bắt nguồn từ hiện thực; thứ ba, dù bắt nguồn từ hiện thực, thế giới ảo ấy sẽ không tự động quy chiếu (refer) trở lại hiện thực.
    Bài này xin tập trung vào khía cạnh thứ nhất trước: Thơ là một thế giới ảo.
    Khía cạnh thứ nhất chả có gì mới mẻ. Hàng triệu người, bằng nhiều cách diễn đạt khác nhau, đã nói như thế, từ mấy ngàn năm nay. Ba hình ảnh đầu tiên và nổi bật nhất của nhà thơ trong nền triết học cổ đại Hy Lạp là hình ảnh của những người được/bị thần nhập, hình ảnh của những người điên và hình ảnh của những người nói dối.
    Hai hình ảnh đầu được Democritos đưa ra, được nhiều người chấp nhận, có ảnh hưởng sâu đậm, bàng bạc trong tác phẩm của Plato và phảng phất trong tác phẩm của Aristotle. Hình ảnh sau được đưa ra bởi Solon, người từng than phiền là nhà thơ hay đặt chuyện (1).
    Hai hình ảnh đầu vốn xuất phát từ kinh nghiệm nhìn trạng thái xuất thần trong lúc người ta đọc thơ hay diễn thơ, về sau, cùng với sự thoái trào của bi kịch, càng ngày càng nhạt dần rồi mất hẳn. Hình ảnh sau kéo dài lâu hơn. Plato sở dĩ đòi đuổi nhà thơ ra khỏi Vương quốc Cộng hoà của ông cũng chỉ vì nhà thơ phản ánh sai sự thật và vì phản ánh sai sự thật nên thơ, theo ông, thay vì có ích lại trở thành có hại: một mặt, nó bóp méo chân lý, mặt khác, nó vỗ về những dục vọng thấp kém của con người (2). Sau này, Dante còn cho thơ là những lời nói dối mỹ lệ (3). David Hume nhìn các nhà thơ như những kẻ nói dối chuyên nghiệp (4). Trong Giấc mộng đêm hè (A Midsummmer Night’s Dream), một nhân vật của Shakespeare đặt nhà thơ bên cạnh tình nhân và người điên: cả ba đều chủ yếu sống bằng tưởng tượng.
    Những quan điểm trên chứa đựng hai tư tưởng đối nghịch: một mặt, người ta coi thơ hay văn học nói chung là thế giới tưởng tượng, mặt khác, người ta lại lấy hiện thực làm tiêu chuẩn để đánh giá thế giới tưởng tượng ấy. Điều này khiến cho người ta, về phương diện thực hành, tìm cách uốn nắn thơ vào những khuôn khổ chật chội cho hợp với một số yêu cầu nhất định của xã hội; về phương diện lý thuyết, thất bại trong việc nhận ra vai trò của tưởng tượng trong thơ và do đó, không nhận ra được những đặc trưng cơ bản của thơ.
    Sự thất bại trên cũng diễn ra tại Trung Hoa và Việt Nam, đặc biệt trầm trọng tại Việt Nam. Một là vì cả người Trung Hoa lẫn người Việt Nam, chịu ảnh hưởng của Nho giáo, đều mang nặng tinh thần thực dụng: thơ chỉ được coi là công cụ của đạo đức, của chính trị. Vì vậy, vấn đề chức năng của thơ được quan tâm hơn hẳn bất cứ vấn đề nào khác. Tin tưởng tuyệt đối vào lời dạy của thánh hiền, người ta không hề băn khoăn tự hỏi tại sao thơ phải có chức năng như thế. Hai là vì, riêng đối với Việt Nam, cha ông chúng ta không hề có thói quen đi sâu vào các khía cạnh lý thuyết. Ai cũng làm thơ song không có ai viết được một bài nghiên cứu nào về thơ cho đến nơi đến chốn. Những ý kiến về văn học từ đầu thế kỷ 10 đến đầu thế kỷ 20 gần đây được sưu tập và in thành sách, một quyển sách dày vẻn vẹn hơn 200 trang (5) khiến Chế Lan Viên, cầm đọc, không khỏi bâng khuâng, tự hỏi: “Ít ỏi thế này sao?” (6) Phương Lựu ngầm bào chữa: còn một số bài viết nữa bị bỏ sót (7). Đành vậy. Nhưng nếu cứ in tất cả những gì chúng ta có liệu quyển sách sẽ dày thêm được mấy trăm trang? (8)
    Ở Tây phương, mãi đến thế kỷ 17, với Francis Bacon, vai trò trung tâm của tưởng tượng trong thơ mới được nhìn nhận. Theo Bacon, nếu lịch sử gắn liền với ký ức, triết học gắn liền với lý trí, thơ sẽ gắn liền với tưởng tượng (9). Các triết gia thuộc phong trào Khai sáng từ Locke đến Shaftesbury, Hume, Leibniz và đặc biệt là Kant đã tiếp sức nhau đào sâu vấn đề tưởng tượng, mở ra nhiều chân trời rộng rãi không những cho thơ mà cả cho thẩm mỹ học, triết học, tâm lý học, tôn giáo và phê bình (10).
    Sự phát hiện này gợi lên niềm say mê vô hạn cho các nhà thơ lãng mạn cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19. William Hazlitt và Percy Bysshe Shelley đều cho thơ là ngôn ngữ của tưởng tượng. William Blake cho thế giới của tưởng tượng là thế giới của vĩnh cửu. John Keats tự nhận là ông chỉ mô tả những gì ông tưởng tượng ra và cho công việc đó còn khó khăn gấp bội công việc của Lord Byron: Byron chỉ tả những gì ông thấy (11).
    Dù sao, thế giới tưởng tượng của các nhà thơ lãng mạn cũng còn gần gũi với thế giới hiện thực. Các nhà thơ tượng trưng và siêu thực sẽ đẩy thế giới này ra xa, thật xa, có khi không còn chút liên hệ nào với thế giới hiện thực này nữa. Trong bài “Éloge du maquillage”, Baudelaire chối bỏ quan niệm cho chức năng của thơ là bắt chước hiện thực; trong bài “Bénédiction”, ông có ý so sánh nhà thơ với Thượng đế; trong bài “Elévation”, ông cho nhà thơ là người có thể hiểu được ngôn ngữ của các loài hoa. Rimbaud tự nhận là một thi sĩ thấu thị (voyant), người, bằng trí tưởng tượng của mình, có thể nhìn thấy thánh đường Hồi giáo giữa công xưởng, giàn trống của các thiên thần, những chiếc xe kéo rượt đuổi nhau trên giải Ngân hà; người, bằng sự hỗn loạn của mọi giác quan, có thể nhìn thấy nóc giáo đường chúc xuống đất, hoa biết nhìn và nói, lâu đài làm bằng xương (12). Breton, đại diện nhóm Siêu thực tại Pháp, tuyên bố: trong thơ “không có gì là không thể chấp nhận được” (13).
    Tư tưởng của các nhà thơ lãng mạn và phần nào của các nhà thơ tượng trưng và siêu thực của Pháp, từ đầu thập niên 1930, có ảnh hưởng sâu rộng tại Việt Nam khiến cho Xuân Diệu có thể định nghĩa nhà thơ là những kẻ mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây; Thế Lữ tự nhận Tôi là một kẻ mơ màng; Lưu Trọng Lư cũng tự nhận Thơ ta cũng giống tình nàng vậy / Mộng, mộng mà thôi, mộng hão hờ! Huy Cận, đi với người yêu, lòng giắt sẵn ít hương hoa tưởng tượng… Ở miền Nam, thời kỳ 1954-75, nhiều nhà thơ, đi tiên phong là Thanh Tâm Tuyền, muốn kéo thơ ra khỏi thế giới tưởng tượng thơ mộng và hiền lành của Thơ Mới, muốn “phá vỡ những giấc mơ quen thuộc… [để] đưa người ta đi tìm sự thật” (14).
    Song, dù sao, Thanh Tâm Tuyền cũng không hề đòi trục xuất tưởng tượng ra khỏi thơ để thơ trở thành một tấm gương soi chiếu hiện thực. Điều ông cổ vũ là đổi mới cách tưởng tượng: tưởng tượng, với các nhà Thơ Mới, vốn gắn liền với cảm xúc, thường nhẹ nhàng, như những tiếng ru, dẫn người đọc đi xa, ra khỏi cuộc đời; với Thanh Tâm Tuyền, gắn liền với ý thức, chứa đầy dằn vặt, như những tiếng thét, kéo người ta ra khỏi giấc mơ để đối diện với những đổ vỡ, những hoả hoạn, những thiên tai ngay chính trong tâm hồn của mình. Tưởng tượng, với các nhà Thơ Mới, nghiêng về khía cạnh thoát ly; với Thanh Tâm Tuyền, nghiêng về khía cạnh nhận thức; với các nhà Thơ Mới, nảy sinh từ đời sống nông thôn, với Thanh Tâm Tuyền, từ đời sống thành thị; với các nhà Thơ Mới, mang màu sắc lãng mạn chủ nghĩa, với Thanh Tâm Tuyền, mang màu sắc hiện đại chủ nghĩa.
    Điều thú vị là ngay cả những người chủ trương trong thơ phải có “thép”, ngòi bút phải là vũ khí làm “xoay chế độ” cũng không hề phủ nhận vai trò của tưởng tượng trong thơ. Sóng Hồng – tức Trường Chinh – người một thời được coi là lý thuyết gia của Đảng cộng sản Việt Nam và là người lãnh đạo tối cao trong lãnh vực văn học nghệ thuật hiện thực xã hội chủ nghĩa, cũng coi “thơ là nghệ thuật kỳ diệu bậc nhất của trí tưởng tượng” (15).
    Như vậy, về vai trò của tưởng tượng trong thơ, các nhà thơ chỉ khác nhau ở mức độ tự giác nhiều hay ít, ở việc nhấn mạnh khía cạnh này hay khía cạnh kia của năng lực tưởng tượng.
    Tuy nhiên, ở đây, xuất hiện một vấn đề: rõ ràng tưởng tượng không phải là đặc quyền của thơ. Mọi khám phá trong khoa học, mọi phát minh trong kỹ thuật, dù lớn dù nhỏ, đều bắt nguồn từ tưởng tượng. Ngay cả trong lịch sử, vai trò của tưởng tượng cũng không nhỏ: không có lịch sử chung chung, phổ quát cho tất cả mọi người, chỉ có lịch sử như câu chuyện của ông này (his-story), của bà nọ (her-story) theo kiểu chơi chữ thường được các học giả Âu Mỹ sử dụng.
    Có điều, sự tưởng tượng trong khoa học và sự tưởng tượng trong thơ khác nhau.
    Một là, tưởng tượng trong khoa học cần được chứng minh; tưởng tượng trong thơ chỉ cần thuyết phục.
    Hai là, tưởng tượng trong khoa học là đi từ cái đã biết đến cái chưa biết, nghĩa là nó dựa trên nền tảng của những tưởng tượng đã được chứng minh của người trước, do đó nó là sự vận động và tiến bộ liên tục, ngược lại, trong thơ, những yếu tố này đều vắng mặt.
    Ba là, như là hệ quả của đặc điểm thứ nhất, tưởng tượng trong khoa học được phân biệt thành hai loại: đúng và sai, trong thơ, vấn đề này không hề được đặt ra, không ai muốn và không ai cần đặt ra. Người ta chấp nhận nó, như là một thế giới tưởng tượng, vĩnh viễn.
    Bốn là, như là hệ quả của đặc điểm thứ hai, tưởng tượng trong khoa học là cái gì có thể bị vượt qua, rất mau cũ; tưởng tượng trong thơ, trái lại, cứ mới mãi, tinh khôi mãi. Không ai đọc lại các luận văn khoa học ngày xưa trừ lý do tò mò, muốn lần lại những chặng đường lịch sử đã qua của nhân loại. Nhưng hiện nay chúng ta vẫn tiếp tục đọc thơ Đường, thơ Tống của Trung Hoa, thơ đời Lý, đời Trần của Việt Nam, dĩ nhiên không phải chỉ vì muốn nghiên cứu cái gì mà chủ yếu, trước hết là vì nhu cầu thưởng thức những giá trị thẩm mỹ đã trở thành bất hủ.
    “Bất hủ”: từ này hầu như chỉ được dùng trong lãnh vực văn học nghệ thuật. Ở các lãnh vực khác, may lắm, chỉ có sự bất tử. Bất tử chưa chắc đã là bất hủ.
    ***
    Chú thích:
    1. Xem Stanford, W.B. (1980), Enemies of Poetry, Routledge & Kegan Paul, London.
    2. Plato, Republic.
    3. Robert S. Haller (biên tập) (1973), Literary Criticism of Dante Alighier, Nebraska, Lincoln, tr. 112.
    4. Hume, D. (1960), A Treatise of Human Nature, L.A. Selbye-Bigge biên tập, tr. 121.
    5. Nguyễn Minh Tấn (chủ biên) (1981), Từ trong di sản, Tác Phẩm Mới, Hà Nội.
    6. Trong bài “Thay lời tựa” của Từ trong di sản, tr. 3.
    7. Phương Lựu (1985), Về quan niệm văn chương cổ Việt Nam, Giáo dục, Hà Nội, tr. 16-17.
    8. Gần đây Đỗ Văn Hỷ mới cho in quyển Người xưa bàn về văn chương (nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1993), tập 1, dày 248 trang. Soạn giả, trong “Lời nói đầu”, cho biết bộ sách sẽ gồm nhiều tập nhưng không nói cụ thể là bao nhiêu.
    9. Theo Alex Preminger (chủ biên) (1986), The Princeton Handbook of Poetic Terms, Princeton University Press, Princeton, tr. 99.
    10. Xem quyển The Creative Imagination, Enlightenment to Romanticism (1981) của Janes Engell, Harvard University Press xuất bản và quyển The Quest for Imagination (1971) do O.B. Hardison, Jr. biên tập, The Press of Case Western Reserve University xuất bản tại Cleveland.
    11. Foakes, R.A. (1968), Romantic Criticism, Edward Arnold, London.
    12. Xem Cardinal, R. (1981), Figures of Reality, Croom Helm, London.
    13. Breton, A. (1970), Point du jour, Gallimard, Paris, tr. 26.
    14. Thanh Tâm Tuyền, “Nỗi buồn trong thơ hôm nay”, Giai phẩm Văn (Saigon), tháng 11.1973, tr. 64-71, in lại trong Bốn mươi năm thơ Việt Nam 1945-1985 của Thi Vũ, Quê Mẹ, Paris, 1993, tr. 274-280.
    15. Thơ Sóng Hồng, Văn Học, Hà Nội, 1983, tr. 10.

    Thơ và hiện thực
    Bài trước, tôi đã chứng minh thơ là sản phẩm của tưởng tượng.
    Trong bài này, tôi muốn chứng minh một khía cạnh khác: những sự tưởng tượng trong thơ bao giờ cũng bắt nguồn từ hiện thực.
    Thật ra, quan điểm đó không mới. Ai cũng biết tưởng tượng không nảy ra từ hư không. Trong thần thoại Hy Lạp, Muses, thần Nghệ thuật, lại là con của Mnemosyne, thần Ký ức. Không có hình tượng nào trong thơ lại không ít nhiều mang dáng dấp của những hình ảnh thực ngoài đời. Ngay cả thần linh trong các thần thoại Đông Tây cũng đều mang hình hài và tâm lý của con người. Biện pháp xây dựng hình tượng phổ biến trong thơ tượng trưng và siêu thực là làm đảo lộn vị trí và các mối quan hệ giữa các sự vật chứ không phải là tạo ra cái gì hoàn toàn mới. Nhưng ở đây, về phương diện lý luận, chúng ta không thể lầm lẫn giữa khía cạnh nguồn gốc và khía cạnh bản chất. Thơ hay văn học nói chung cho dù bắt chước hiện thực, vẫn không phải là hiện thực, cũng không phải là một bản sao của hiện thực. Quan niệm cho thơ hay văn học nói chung là tấm gương phản chiếu hiện thực vốn thịnh hành trong trào lưu Tân cổ điển (Neo-Classicism) thế kỷ 17-18, ở các nhà văn hiện thực thế kỷ 19 và ở các lý thuyết gia của chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa thế kỷ 20 chỉ là những quan niệm ngây thơ. Có lẽ nguồn gốc sâu xa của những quan niệm này là do hiểu sai tư tưởng của Aristotle.
    Trong quyển Thi học (Poetics), Aristotle chủ trương thơ hay văn học nghệ thuật nói chung là những sự bắt chước (mimesis). Tuỳ theo phương tiện, đối tượng và cách thức bắt chước hoặc tái hiện, văn học nghệ thuật sẽ được phân lập thành nhiều thể loại khác nhau. Chẳng hạn, sự khác nhau giữa hội hoạ và văn học xuất phát từ sự khác nhau trong phương tiện tái hiện hiện thực: hội hoạ dùng màu sắc và hình thể, văn học dùng ngôn ngữ và nhạc điệu. Trong văn học, sự khác nhau giữa bi kịch và hài kịch xuất phát từ đối tượng được bắt chước: hài kịch nhắm đến những người xấu, tệ hơn mức bình thường trong khi bi kịch nhắm đến những người tốt, đẹp và cao cả hơn mức bình thường. Từ đó, Aristotle đi đến kết luận cho bản năng bắt chước của con người là một trong hai nguồn gốc của văn học.
    Từ “bắt chước”, “tái hiện” và các biến thể của chúng như “phản ánh”, “phản chiếu”, “sao phỏng”… về sau trở thành những từ chìa khoá trong ngôn ngữ phê bình và lý luận văn học Tây phương.
    Các nhà Tân cổ điển, giống các nhà nho Việt Nam, nặng óc giáo điều, còn đòi hỏi nhà thơ không những bắt chước tự nhiên mà còn phải bắt chước cả cổ nhân, hơn nữa, còn thu hẹp nội dung của sự bắt chước vào mục tiêu giáo huấn. Tuy nhiên, một số nhà thơ lớn trong trào lưu Tân cổ điển đã nhận ra, trong tư tưởng của Aristotle, “mimesis” không phải chỉ có nghĩa là bắt chước mà còn có nghĩa là khám phá, là phát hiện.
    Với Aristotle, những gì nhà thơ bắt chước không phải là những sự kiện cá biệt, ngẫu nhiên mà là bản chất của con người, của xã hội. Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của nhà thơ là phải biết chọn lọc các chi tiết, sắp xếp các chi tiết ấy lại thành một câu chuyện có kết cấu hoàn chỉnh theo luật khả hữu và luật tất yếu. Nhờ thế, thơ sẽ có giá trị cao hơn hẳn sử học: trong khi sử học chỉ kể về những gì đã xảy ra, thơ nói về những điều có thể xảy ra; trong khi sử học chỉ để ý đến những sự kiện riêng lẻ, thơ liên hệ đến những sự thật muôn thuở (1).
    Dựa trên cách hiểu mới ấy, Samuel Johnson quan niệm thơ sẽ không thể làm vui nhiều người và lâu dài nếu nó không tái hiện bản chất phổ quát của con người và của cuộc sống. Theo Johnson, tính hiện thực và tính phổ quát đồng nghĩa với nhau: những gì phổ quát nhất bao giờ cũng là những gì thực nhất. Từ đó, Johnson đưa ra khái niệm tính điển hình (typicality), nghĩa là những gì chung nhất cho cả loại (2). Khái niệm này về sau được Engels tiếp nhận và trở thành một khái niệm chủ chốt trong lý thuyết văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa.
    Trước và đi xa hơn Samuel Johnson, Sir Philip Sidney, trong quyển A Defence of Poetry xuất bản năm 1595, đưa ra nhiều nhận định táo bạo và thú vị: nhà thơ không bắt chước mà sáng tạo; chính độc giả mới là những kẻ bắt chước: họ bắt chước những gì nhà thơ sáng tạo ra. Theo ông, thế giới trong thơ đẹp hơn trong hiện thực; hoa trong thơ toả mùi thơm ngào ngạt hơn hoa thực ngoài vườn; cuộc đời là thế giới bằng đồng, thơ là thế giới bằng vàng (3).
    Gần đây, nhiều học giả đưa ra một số kiến giải mới về khái niệm “mimesis”. Theo Gérard Genette, trong tư tưởng của Aristotle, ngôn ngữ có hai chức năng: chức năng bình thường và chức năng nghệ thuật. Chức năng thứ nhất thể hiện trong việc nói năng hàng ngày: thông báo, ra lệnh, tra vấn, hứa hẹn, thuyết phục v.v… Chức năng thứ hai thể hiện trong việc sáng tác. Chức năng thứ nhất thuộc lãnh vực tu từ học. Chức năng thứ hai thuộc lãnh vực thi học. Chức năng thứ nhất biến thành chức năng thứ hai khi ngôn ngữ được dùng để dựng truyện, để sáng tạo. Vì vậy, “mimesis” được đề nghị dịch là hư cấu (fiction) (4).
    Có thể nói, với Aristotle, bắt chước chỉ là nguồn gốc của văn học, khả năng quan sát và khám phá bản chất của tự nhiên là điều kiện của người cầm bút, hư cấu mới chính là yếu tính của văn học. Bắt chước chỉ là bước đầu, phân biệt cái cá biệt và cái phổ quát cũng chỉ là bước đầu, sau đó, nhà thơ, bằng khả năng hư cấu, sẽ nhào nặn lại hiện thực để thành một tác phẩm nghệ thuật. Khi đã hoàn thành, tác phẩm nghệ thuật sẽ không còn là bản sao, là cái bóng của hiện thực nữa. Nó là một thứ hiện thực khác. Đây là lý do tại sao W.B. Stanford, trong một tác phẩm có nhan đề khá dữ tợn Những kẻ thù của thơ (Enemies of Poetry) đã dùng ngay chính quan niệm của Aristotle để đập phá thành kiến – mà ông gọi là một thứ nguỵ biện – cho thơ trước hết là một sự bắt chước, một sự tái hiện hiện thực:
    “Thơ, cũng giống như kiến trúc, thay đổi chất liệu cho phù hợp với mục đích riêng của nó. Đó không phải là một quá trình tái sản xuất. Trong lãnh vực phi nghệ thuật, bao giờ người ta cũng chuộng bản gốc hơn là bản sao. Nghệ thuật càng bắt chước bao nhiêu, nó lại càng trở thành phi nghệ thuật bấy nhiêu.” (5)
    Hai nhận định tôi nêu ở trên, một, cho thơ là một thế giới ảo; hai, cho thế giới ảo ấy bắt nguồn từ hiện thực, có lẽ, tôi đoán, dễ được mọi người chấp nhận. Cả hai đều khá quen thuộc trong lịch sử lý luận văn học cả Đông lẫn Tây. Nhưng tôi không muốn dừng lại ở đó.
    Tôi muốn đẩy những nhận định này đi xa hơn nữa. Ý nghĩa thực sự của chữ “ảo hoá” trong quan niệm của tôi là cắt đứt mối quan hệ quy chiếu (referential) giữa thế giới thơ và thế giới hiện thực. Nói cách khác, ở đây, thế giới thơ sẽ không còn là một đại diện, một sự thay thế cho bất cứ thế giới nào khác ở ngoài nó. Nghĩa là, ngay cả khi nhà thơ không sáng tác bằng tưởng tượng mà chỉ thuần bằng quan sát thì thế giới thơ của hắn cũng tự nhiên trở thành một cái ảo và cái ảo ấy không tự động quay trở lại hiện thực, không tự động quy chiếu đến một hiện thực nào cả.
    Chú thích:
    1. Xem Aristotle, Poetics, in trong tập Classical Literary Criticism do T.S. Dorsch dịch và giới thiệu, 1965, Penguin Books.
    2. Xem Irène Simone (biên tập) (1971), Neo-Classical Criticism, Edward Arnold, London.
    3. Sidney, P. (1975), A Defence of Poetry, J.A. Van Dorsten biên tập, Oxford University Press.
    4. Genette G. (1993), Fiction & Diction, Catherine Porter dịch, Cornell University Press, Ithaca, tr. 6-7.
    5. Stanford, W.B., sđd, tr. 61.

    Nguyễn Hưng Quốc

  • Nguyen_hoang

    January 27th 2013, 10:37 pm
  • VĨNH BIỆT NHẠC SĨ PHẠM DUY

    MÙA THU CHẾT

    Tác giả: Phạm Duy
    Ca sĩ: Bằng Kiều

    Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo
    Em nhớ cho: Mùa Thu đã chết rồi !
    Mùa Thu đã chết, em nhớ cho
    Mùa Thu đã chết, em nhớ cho
    Mùa Thu đã chết, đã chết rồị
    Em nhớ cho !
    Em nhớ cho,
    Ðôi chúng ta sẽ chẳng còn nhìn nhau nữa!
    Trên cõi đời này, trên cõi đời này
    Từ nay mãi mãi không thấy nhau
    Từ nay mãi mãi không thấy nhau
    Từ nay mãi mãi không thấy nhau.

    Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo
    Em nhớ cho: Mùa Thu đã chết rồi !
    Ôi ngát hương thời gian mùi thạch thảo
    Em nhớ cho, rằng ta vẫn chờ em.

    Vẫn chờ em, vẫn chờ em
    Vẫn chờ em....
    Vẫn chờ, vẫn chờ... đợi em !

    Mời các bạn cùng nghe bài hát theo đường link sau:






    THU CHẾT

    Thu đang hấp hối
    Khi những chiếc lá cuối lìa cành.
    Em đang hấp hối
    Khi từng ngày, từng ngày xa anh.

    Ngắm thêm một lần
    “Mùa thu vàng” trải khắp bức tranh
    Chợt hiểu vì sao Lê-vi-tan bất tử.
    Và khi dấu yêu đã trở thành quá khứ
    Mùa thu không còn ánh sắc vàng.

    Em tan loãng trên đồng hoang.
    Hoa cỏ vàng gãy gục như sau cơn bão.
    Phía chân trời một linh hồn lảo đảo
    Hóa giọt sương rơi giữa thinh vắng vọng vang.

    Em cùng thu tan giữa địa đàng./.


    Hà Nội, ngày 06/10/2007


    Nguyễn Hoàng

  • Nguye_hoang

    March 5th 2013, 8:25 pm
  • NGÀY VỀ

    Mặt trời lấp ló lưng chừng núi
    Một chuyến xe chiều về cố hương.
    Người có ngóng ta nơi đầu phố
    Để ta thấp thỏm mỗi dặm trường.

    Chợt nhớ ngày xưa khi quay bước,
    Ướt đẫm bờ mi em hờn ta.
    Giá như ngày ấy ta hiểu được,
    Tình quê em hiến ôi thiết tha.

    Thấm thoắt mười năm tình cô lẻ,
    Con tim rỉ máu trong khổ sầu.
    Em có khi nao nơi đầu phố,
    Để nhớ về ngày mình xa nhau?

    Chuyến xe định mệnh vừa dừng lại,
    Tim rộn khát khao tìm người xưa.
    Phố nhỏ nơi ấy giờ hoang vắng,
    Bước chân vội vã bỗng như thừa./.


    Nguyễn Hoàng

  • Nguye_hoang

    March 14th 2013, 9:41 pm
  • XUỐNG NÚI

    Lên đây với em đi anh, đi anh !
    Đỉnh Chùa Đồng không còn bao xa nữa.
    Lên với em như ngày nào anh hứa,
    Sẽ mãi dìu em đi suốt cuộc đời…

    Anh do dự nên chỉ mình em thôi
    Ngược Yên Tử ngày đầu xuân lễ Phật.
    Khấn lời cầu an cho những được mất,
    Của riêng em thôi và mối tình chung.

    Suối Giải oan em lội bước cuối cùng,
    Chợt hư không những lời anh thầm trách.
    Hơi thở, nhịp tim đâu còn liền mạch
    Em ngả nghiêng khi lên chốn Phù Vân.

    Lên với em đi, đừng sợ xa gần,
    Bởi đã yêu thì ngại ngần gì nữa.
    Lên với em như thay lời bào chữa,
    Cho một thời mình đã đắm say nhau.

    Đỉnh Chùa Đồng lời nguyện bay nơi đâu ?
    Mà sương trắng cứ như đang đùa giỡn.
    Tia nắng sớm vén áng mây vần gợn,
    Em thả hồn ra cùng với núi trời.

    Lên theo em đi thật đấy anh ơi,
    Số kiếp mình đã đằng nào chả thế.
    Một nén hương thôi dứt tình dâu bể,
    Cho nhẹ lòng rồi thả bước quay về…

    Xuống chân núi em rời khỏi cung mê./.


    Nguyễn Hoàng

  • Nguye_hoang

    March 28th 2013, 2:03 am
  • THEO ANH QUA SUỐI MƯỜNG HOA


    Tả Mẩy ơi khoác gùi theo anh,
    Chợ tình đã nghiêng theo mặt trời góc núi.
    Đừng e thẹn trước lời anh trần trụi,
    Theo anh về bản Tả Van trong lành…

    Đừng nhìn anh nữa bằng khóe mắt long lanh
    Kẻo tiếng khèn anh hụt hơi lạc lối.
    Em có nghe từ đại ngàn vang dội
    Giai điệu yêu thương ấp ủ mấy mùa.

    Ôi người H’Mông nói sao cho vừa
    Rượu ngô Bản Phố đã làm anh rạo rực.
    Tả Mẩy ơi ta dìu nhau đánh thức
    Khát vọng lứa đôi mênh mang núi rừng.

    Về theo anh, suối Mường Hoa hát mừng,
    Rồi làn da em khiến suối trong thổn thức.
    Góc nhà sàn thơm mùi lửa rực,
    Bước lên thang là em thấy gụi gần...

    Tả Mẩy ơi theo anh đón mùa xuân,
    Mùa tình yêu, mùa ong đi lấy mật.
    Kìa Fansipang đỉnh cao mây khuất,
    Cũng đang nghe khèn anh vi vút ngân./.


    Nguyễn Hoàng


Designed by squallions © 2004 - 2009 maiyeuem.net (MYE). All Rights Reserved.
All posts and comments are owned by the poster. MYE is not responsible or liable for any content its member posted.
Mọi chi tiết, xin liên hệ: contact
Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group