Nhị Thập Tứ Hiếu - Lý Văn Phức

  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:10 pm
  • TRUYỆN THỨ XV

    Hoàng Hương





    Người đời Đông Hán, mẹ mất vào lúc mới lên 9 tuổi. Hoàng Hương gào thét và kêu khóc thảm thiết, người trong làng cho là con có hiếu. Thờ cha rất mực cung kính, sớm khuya hầu hạ, không dám lãng xao. Mùa đông, Hoàng Hương nằm ủ vào chăn chiếu của cha để được truyền hơi nóng cho cha khỏi rét, đến mùa hè quạt màn gối của cha để cho mát mẻ luôn, nhờ đó mà cha được ăn ngon ngủ yên, quanh năm vui vẻ không biết có mùa đông, mùa hè. Quan Thái thú ở quận ấy nhận thấy họ Hoàng là người con hiếu thảo, liền làm sớ tâu vua Hán. Hán đế ban cho Hoàng Hương tấm biển vàng đề chữ là người con hiếu để.

    Nguyên bản:

    Đông nhật ôn khâm noãn,
    Viên thiên phiến chẩm lương.
    Nhi đồng tri tử chức,
    Thiên cổ nhất Hoàng Hương
    Có nghĩa là:
    Mùa đông thì ủ cho ấm chăn,
    Mùa nực thì quạt cho mát gối.
    Trẻ thơ đã biết đạo làm con,
    Ngàn xưa chỉ có một Hoàng Hương.
    Diễn Quốc Âm:
    Đời Đông Hán Hoàng Hương chín tuổi,
    Khuất bóng từ dòi dõi nhớ thương.
    Hạt Châu khôn ráo hai hàng,
    Tiếng đồn vang dậy trong làng đều khen.
    Thờ nghiêm phụ cần chuyên khuya sớm,
    Đạo làm con chẳng dám chút khuây,
    Trời khi nắng hạ chầy chầy,
    Quạt trong mán gối hơi bay mát rầm.
    Trời đông buổi sương đầm tuyết thắm,
    Ấp hơi mình cho ấm chiếu chăn.
    Vì con cha được yên thân,
    Bốn mùa không biết có phần Hạ, Đông,
    Tiếng hiếu hạnh cảm lòng quận thú.
    Biển nên treo chói đỏ vàng son.
    Cho hay tuổi trẻ mà khôn,
    Nghìn thu biết đạo làm con mấy người?



    Được sửa lần cuối bởi Lòng Trắc Ẩn vào ngày July 5th 2012, 9:30 pm với 1 lần trong tổng số.
  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:11 pm
  • TRUYỆN THỨ XVI

    Vương Thôi






    Người nước Ngụy đời Tam Quốc, cha làm quan nhà Ngụy. Sau nhà Tây Tấn diệt nước Ngụy nhất thống thiên hạ. Cha Vương Thôi bị nhà Tây Tấn giết hại, ông quá thương xót, phủ phục trước mộ khóc mãi. Tương truyền nước mắt ông chảy quá nhiều, làm cho cây trắc bên mồ khô héo được tươi lại. Suốt đời Vương Thôi không bao giờ ngồi day mặt về hướng Tây, (vì Tây Tấn ở phương Tây) để tỏ ý chí cương quyết không bao giờ làm tôi cho nhà Tây Tấn.
    Mẹ ông lúc sinh thời hay sợ sấm, cho nên khi mất rồi, hễ khi nào trời mưa có sấm chớp, ông lại ra mồ mà khấn rằng Có con đây rồi cốt để cho mẹ khỏi sợ. Biết ông là người tài giỏi, nhà Tây Tấn nhiều lần mời ông ra làm quan, nhưng ông cương quyết khước từ, ở nhà mở trường dạy học. Mỗi khi ông giảng sách cho học trò đến thiên Lục Nga trong Kinh thi có câu: Phụ Hề sinh ngã ông nhớ đến cha rồi tự nhiên nước mắt tuôn rơi, học trò đều cảm động và bỏ thiên Lục Nga không dám đọc nữa.

    Nguyên Bản:

    Từ mẫu phạ văn lôi.
    Băng hồn túc dạ đài,
    Át hương thời nhất chấn.
    Đáo mộ nhiễu thiên hồi.
    Có nghĩa là:
    Mẹ hiền sợ nghe tiếng sấm.
    Hồn thơm đã nằm dưới suối vàng,
    Khi nghe thấy tiếng sấm động,
    Đến mồ mẹ đi quanh nghìn lần
    Diễn Quốc âm:
    Ngụy Vương Thôi gặp đời Tây Tấn,
    Vì thù cha lánh ẩn cao bay.
    Bên mồ khóc đã khô cây,
    Trọn đời ngồi chẳng hướng Tây lúc nào,
    Khi sấm sét tìm vào mồ mẹ.
    Lạy khóc rằng Con trẻ ở đây,
    Bởi vì tính mẹ xưa nay,
    Vốn từng sợ sấm những ngày gió mưa.
    Nên coi sóc chẳng từ sớm tối,
    Thần phách yên, dạ mới được yên.
    Trong khi đọc sách giảng truyền,
    Tới câu sinh ngã lệ tràn như tuôn.
    Ngập ngừng kẻ cấp môn cũng cảm,
    Thơ Lục Nga chẳng dám còn ngâm,
    Cho hay thử lý thử tâm.
    Sư, sinh cũng thấm tình thâm khác gì.



    Được sửa lần cuối bởi Lòng Trắc Ẩn vào ngày July 5th 2012, 9:32 pm với 2 lần trong tổng số.
  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:12 pm
  • TRUYỆN THỨ XVII

    Ngô Mãnh





    Người đời nhà Tấn, lúc mới lên 8 tuổi đã biết thờ mẹ rất có hiếu, nhà nghèo, mùa hè nhiều muỗi, không có tiền mua màn, sợ cha mẹ bị muỗi đốt, Ngô Mãnh cởi trần nằm cho muỗi đốt mà chẳng dám xua đuổi, để cha mẹ được ngủ yên.
    Nguyên bản:

    Hạ dạ vô văn trướng,

    Văn đa bất cảm huy,
    Tứ cừ bảo cao huyết.
    Miễn sử nhập thân vi.Có nghĩa là:

    Đêm mùa hè không có màn,

    Muỗi nhiều không dám xua,
    Cho muỗi đốt no máu mình.
    Để khỏi đấn nơi cha mẹ nằmDiễn Quốc âm:

    Tấn Ngô Mãnh tuổi thì lên tám.

    Lòng sự thân chẳng dám khi nhàn,
    Cực về một nỗi bần hàn.
    Có giường không đặt, không màn ngoài che.
    Trời đương buổi đêm hè nóng nảy,
    Tiếng muỗi kêu vang dậy dường mưa,
    Xót thay hai đấng nghiêm từ,
    Để người chịu muỗi bây giờ biết sao.
    Nghĩ da thịt phương nào thay lấy,
    Quyết nằm trần muỗi mấy chẳng xua.
    Rầu lòng cho muỗi được no,
    Để người êm ái giấc hòe cho an.
    Tuổi tuy bé nhưng gan chẳng bé,
    Dạ ái thân đến thế thời thôi.
    Cho hay phú tính bởi trời,
    Những đau trong ruột, dám nài ngoài da

  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:15 pm
  • TRUYỆN THỨ XVIII

    Vương Tường





    Người đời nhà Tấn, mẹ mất sớm. Vương Tường ở với cha, nhưng bị bà mẹ ghẻ rất sâu cay thường kiếm lời nói ra nói vào, khiến cho cha ông ghét bỏ. Nhưng ông không oán ghét bà mẹ ghẻ mà ăn ở rất có hiếu. Mùa đông, nước đóng lại thành băng, bà mẹ ghẻ đòi ăn cá tươi, ông cởi trần trên băng giá để tìm cá. Bỗng nhiên băng nứt đôi ra, có hai con cá chép nhảy lên, ông bắt về làm món ăn cho kế mẫu. Trước lòng hiếu thảo chân thành của đứa con chồng, bà mẹ ghẻ hồi tâm và cha của Vương Tường cũng hết giận, từ đó hai người yêu mến đứa con như vàng.
    Nguyên bản:

    Kế mẫu nhân gian hữu,
    Vương Tường thiên hạ vô,
    Chí kim hà thượng thủy,
    Nhất phiến ngọa băng vô,
    Có nghĩa là:
    Mẹ kế thế gian thường có.
    Hiếu như Vương Tường người thiên hạ không ai.
    Đến bây giờ ở trên sông,
    Không một ai nằm trên băng giá cả.
    Diễn Quốc Âm:
    Người Vương Tường cũng là đời Tấn,
    Tủi huyên đường sớm lẫn bóng xa,
    Mẹ sau gặp cảnh chua ngoa.
    Tiếng gièm thêu dệt với cha những điều,
    Lòng cha chẳng còn yêu như trước.
    Lòng con thường chẳng khác như xưa,
    Mẹ thường muốn bữa sinh ngư,
    Giá đông trời lạnh bây giờ tìm đâu.
    Trên váng đóng, quyết cầu cho thấy.
    Cởi áo nằm rét mấy cũng vui,
    Bỗng đâu váng lở làm hai,
    Lý Ngư may được một đôi đem về.
    Bữa cung cấp một bề kính thuận,
    Mẹ cha đều đổi giận làm lành,
    Cho hay hiếu cảm tại mình,
    Dẫu trăm giận, lúc hả tình cũng thôi.

  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:16 pm
  • TRUYỆN THỨ XIX

    Dương Hương





    Dương Hương sinh vào đời nhà Tấn, vừa 14 tuổi đầu đã tỏ ra chí hiếu, cha đi đâu cũng theo hầu một bên. Một hôm, hai cha con cùng đi thăm ruộng nơi xa, gần vùng núi rừng, giữa đường gặp một con hổ chực nhảy đến vồ cha, Dương Hương cố liều chết, nhảy vào với đôi tay không quyết cùng sinh tử với con hổ. Ông đánh rất hăng, cuối cùng hổ hoảng sợ bỏ chạy, cha ông nhờ đó mà thoát chết.
    Nguyên bản:

    Thâm sơn phùng bạch ngạch,

    Nỗ lực bát tinh phong,
    Phụ tử câu vô dang,
    Thoát ly hổ khẩu trungCó nghĩa là:

    Nơi rừng xanh gặp con hổ trắng má,

    Cố sức xua đuổi giống hôi tanh.
    Cha con đều vô sự cả.
    Thoát khỏi rơi vào miệng cọpDiễn Quốc âm:

    Tấn Dương Hương mới mười bốn tuổi,

    Cha bước ra hằng ruỗi theo cha.
    Phải khi thăm lúa đường xa.
    Chút thân tuổi tác thoắt sa miệng hùm,
    Đau con mắt hầm hầm nỗi giận.
    Nắm tay không vơ vẫn giữa đường,
    Hai tay chận dọc đè ngang,
    Ra tay chống với hổ lang một mình.
    Hùm mạnh phải nhăn nanh lánh gót,
    Hai cha con lại một đoàn về,
    Cho hay hiếu mạnh hơn uy,
    Biết cha thôi lại biết chi có mình.

  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:17 pm
  • TRUYỆN THỨ XX

    Mạnh Tông





    Người ở đất Giang Hạ, về đời Tam Quốc, mồ côi cha, Mạnh Tông ở với mẹ rất có hiếu. Một hôm, bà mẹ của Mạnh Tông đau thèm ăn canh măng, nhưng bấy giờ là mùa đông, khó tìm ra măng. Ông đi vào trong rừng tre, ngồi bên gốc tre mà khóc. Bỗng đâu có mấy mục măng từ dưới đất mọc lên, quá mừng rỡ. Mạnh Tông mang về nhà nấu canh cho mẹ ăn. Ăn xong bà mẹ liền hết bịnh. Người ta cho rằng lòng hiếu động của Mạnh Tông, động lòng trời, nên măng mọc lên để cho ông được tròn chữ hiếu. Về sau này có một loại măng màu xám được đặt tên là Mạnh Tông, hình dáng trông rất đẹp và ăn ngon.
    Nguyên bản:

    Lệ khấp sóc phong hàn,
    Tiêu tiêu trúc cổ san,
    Tu du đông duẩn xuất,
    Thiên ý báo bình an.
    Có nghĩa là:
    Ngồi khóc trong gió bấc lạnh thổi,
    Lèo tèo chỉ có mấy gốc tre,
    Phút chốc măng mùa đông mọc lên,
    Ý trời khiến cho mẹ được khỏi bệnh
    Diễn Quốc âm:
    Ngô Mạnh Tông phụ thân sớm khuất,
    Thờ mẫu thân lòng thực khăng khăng,
    Tuổi già trằn trọc băn khoăn.
    Khi đau nhớ bát canh măng những thèm.
    Trời đông tuyết biết đâu tìm được.
    Chốn trúc lâm phải bước chân đi
    Một thân ngồi tựa gốc tre.
    Ôm cây kêu khóc nằn nì với cây.
    Giữa bình địa phút giây bỗng nứt,
    Mấy giò măng mặt đất nỗi lên.
    Đem về điều đặt bữa canh,
    Ăn rồi bệnh mẹ lại lành như xưa.
    Măng mùa lạnh bây giờ mới thấy.
    Để về sau nhớ lấy cỏ cây.
    Cho hay hiếu động cao dày.
    Tình sâu cũng khiến cỏ cây cũng tình


  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:18 pm
  • TRUYỆN THỨ XXI

    Du Kiềm Lâu





    Cũng chép là Sứu Kìm Lâu Người nước Tề, được nổi tiếng là chí hiếu. Khi được bổ nhậm là Thái Thú ở quận Bình Lăng, đến nhậm chức được mười hôm, bỗng Kiềm Lâu thấy tâm thần bàng hoàng, mồ hôi chảy như tắm, biết là nhà có việc chẳng lành, liền xin từ chức. Về đến nhà, mới hay cha đau nặng đã hai ngày. Kiềm Lâu lại nghe thầy thuốc nói hễ người bệnh nặng mà phân đắng thì chữa khỏi, bằng trái lại phân ngọt thì khó chữa. Ông liền nếm thử phân của cha thì thấy ngọt, lòng vô cùng lo lắng đứng ngồi không yên. Đêm đêm ông đốt hương nhắm sao Bắc Đẩu. mà khấn xin được chết thay cha. Sau ông nằm mơ thấy có một người cầm một thẻ vàng có mấy chữ: Sắc trời cho bình an. Quả nhiên ngày hôm sau cha ông được khỏi bệnh ngay.
    Nguyên bản:
    Đáo huyện vị tuần nhật,
    Xuân đình tao tật thâm,
    Nguyện tương thân đại tử,
    Thường phẩn khởi ưu tâm
    Có nghĩa là:
    Quan nhậm chức chưa quá mười ngày.
    Cha ở nhà bị đau nặng,
    Xin được chết thay cho cha già.
    Thân rồi sinh lo lắng,
    Diễn Quốc Âm:
    Kiềm Lâu có danh Tề Quốc,
    Huyện Bình Lăng nhậm chức thân dân.
    Tới Nha chưa được một lần,
    Như dội tâm thần thường đau.
    Vó câu buồn bả.
    Thăm cha bệnh đã hai ngày,
    Nếm dơ vâng cứ lời thầy,
    Đầu lưỡi chua cay trong lòng,
    Chữ dạy bệnh trung nghi khổ,
    Làm sao bệnh đở mới cam,
    Đêm đêm hướng bắc triều tam.
    Tánh mạng thay làm thân cha.
    Cầu khẩn thấu tòa tinh tú,
    Bình an vui thú đình vi,
    Cho hay máy động huyền vi.
    Minh truyện trước còn ghi kim đằng.


  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:19 pm
  • TRUYỆN THỨ XXII

    Đường Thị vợ họ Thôi





    Đường Thị, vợ nhà họ Thôi, ở với mẹ chồng rất có hiếu. Mẹ chồng quá già rụng cả răng, không nhai được cơm. hàng ngày Đường thị phải tắm rửa thật sạch sẻ rồi cho mẹ bú. Nhờ đó mẹ chồng mấy năm liền không ăn mà vẫn được no. Cảm ơn nàng dâu hiếu để, mẹ chồng không biết lấy gì đền đáp, lúc sắp chết liền khấn nguyện trời phật cho con cháu nhà họ Thôi sau này người nào cũng hiếu thảo như Đường Thị vậy. Quả nhiên về sau con cháu dâu nhà họ Thôi người nào cũng bắt chước gương tốt của Đường Thị ăn ở hiếu thuận với nhà chồng. Họ Thôi nhờ đó được hưng thịnh,
    Nguyên bản:
    Hiếu báo Thôi gia phụ,
    Có thân quán sơ.
    Ân vô dĩ báo,
    Truyện đắc thử Tôn Như.
    Có nghĩa là:
    Vợ họ Thôi ở có hiếu với mẹ chồng,
    Hằng ngày tắm rửa rồi cho mẹ chồng bú.
    Ơn ấy mẹ chồng không biết chi báo đền,
    Cầu nguyện cho con cháu dâu ở có hiếu với Đường Thị
    Diễn Quốc Âm:
    Dâu họ Thôi ai bằng Đường Thị,
    Thương mẹ chồng niên kỷ đã cao.
    Không răng ăn dễ được nào.
    Ngày ngày lau chải ra vào thăm coi,
    Lấy sửa ngọt thay mùi cơm cháo.
    Mấy năm trời chẳng gạo mà no,
    Vì dâu dốc dạ thờ cô.
    Da mồi tóc bạc bốn mùa như xuân,
    Ơn lòng ấy khôn phần báo lại,
    Buổi lâm chung nhủ với hoàng thiên.
    Xin cho nguyền được như nguyền.
    Dâu dâu ngày khác lại hiền như dâu,
    Ai nghe cũng răn nhau hiếu kính.
    Cữa Thôi gia hưng thịnh đời đời.
    Cho hay gia khánh lâu dài,
    Báu nào còn báu hơn người dâu ngoan



  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:20 pm
  • TRUYỆN THỨ XXIII

    Châu Thọ Xương





    Châu Thọ Xương, người Tống, là con của người vợ thứ. Năm ông vừa lên 7 tuổi, người vợ cả đuổi mẹ ông đi. Về sau ông được làm quan nghĩ đến công sinh thành tác tạo của mẹ đang sống lưu lạc khổ sở, ông cảm thấy chua xót trong lòng. Ông liền xin từ quan chức để đi tìm mẹ đẻ. Trước khi đi, ông thề rằng: Nếu không tìm được mẹ chết cũng đành Tìm kiếm khắp nơi, may đến đất Đồng Châu mẹ con lại được trùng phùng. Tuy xa cách nhau đến năm mươi năm, mẫu tử được đoàn viên, ông lấy làm vui mừng. Ông liền rước mẹ về ở chung và phụng dưỡng tận tình.
    Nguyên bản:

    Thất tuế sinh ly mẫu,
    Sâm thương ngũ thập niên,
    Nhất triêu tương kiến diện,
    Hỷ khí động hoàng thiên.
    Có nghĩa là:
    Lên 7 tuổi phải lìa xa mẹ đẻ.
    Cách biệt như sao hôm sao mai đã 50 năm.
    Một sớm được thấy lại mặt nhau.
    Mừng vui cảm động đến trời.
    Diễn Quốc Âm:
    Chu Thọ Xương làm quan Tống đại,
    Mẹ sinh ra bảy tuổi lìa lòng,
    Bởi vì đích mẫu chẳng dung.
    Đem thân bồ liễu, bạn cùng nước non.
    Muôn nghìn dặm, mẹ con xa khuất.
    Năm mươi năm trời đất bơ vơ,
    Sinh con những tưởng cậy nhờ.
    Cái thân sung sướng bây giờ mà chi?
    Bỏ quan chức, quyết đi tìm tòi,
    Nặng lời thề nói với gia nhân,
    Thân này chẳng gặp từ thân,
    Thời liều sống thác với thân cho đành.




  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:20 pm
  • TRUYỆN THỨ XXIV

    Hoàng Đình Kiên





    Người đời nhà Đường, làm quan đến chức Thái Sử, một chức quan coi về việc chép sử, thờ cha mẹ rất có hiếu. Tuy làm chức quan cao, nhà có nhiều đầy tớ hầu hạ, nhưng ông tự mình săn sóc đến những thứ cần dùng của cha mẹ. Những đồ dùng tiểu tiện của cha mẹ, dù dơ bẩn thế nào, ông cũng chính tay lau rửa và không bảo đầy tớ làm.
    Nguyên bản:
    Quý hiểm văn thiên hạ,
    Bình sinh hiếu sự thân,
    Thân thân địch niệu khí,
    Bất dụng hoản gia nhân.
    Có nghĩa là:
    Sang giàu thiên hạ đều nghe tiếng,
    Thường ngày phụng dưỡng cha mẹ rất hiếu thảo
    Chính tay lau rửa đồ dùng tiểu tiện của cha mẹ,
    Không bao giờ sai bảo người nhà làm
    Diễn Quốc âm:
    Triều Nguyên Hữu có thầy Tăng trực,
    Là họ Hoàng ngồi chức sử thần,
    Ơn vua đã nhẹ tấm thân,
    Phận con, vẫn giữ thờ thân như ngày.
    Đồ dơ bẩn tự tay lau chuốt,
    Việc tầm thường chẳng chút đơn sai,
    Há rằng sai khiến không ai,
    Đem thân quan trọng thay người gia nô,
    Chức nhân tử phải cho cần khổ,
    Có mẹ cha mới có thân ta,
    Cho hay đạo chẳng ở xa,
    Hay là hiếu tử mới ra trung thần




  • Lòng Trắc Ẩn

    July 5th 2012, 3:21 pm
  • Giới thiệu và Kết luận


    Để giới thiệu truyện Nhị Thập Tứ Hiếu trong phần Khai Mào, Lý Văn Phức đã nói qua về sự hiếu thân là trọng trong đạo làm người. Con người quên công sinh thành của cha mẹ không còn xứng đáng đứng trong trời đất nữa:

    Người tai mắt đứng trong trời đất,
    Ai là không cha mẹ sinh thành,
    Gương treo đất nghĩa trời kinh,
    Ở sao cho xứng chút tình làm con.
    Chữ hiếu niệm cho tròn một tiết
    Thì suy ra trăm nết đều nên,
    Chẳng xem thuở trước Thánh Hiền,
    Thảo hai mươi bốn, thơm nghìn muôn thu.

    Trong phần Kết luận, tác giả tóm tắt lại những ý chính trong bao nhiêu truyện của các bậc hiếu tử, từ những người đỗ đạt ra làm quan cho đến những hạng thứ dân, không ai có thể vượt qua đạo lý cổ nhân, và không ai quên được Tam cương và Ngũ thường. Cho nên, mọi người đều phải xem chữ hiếu là trọng:
    Bấy nhiêu cổ tích cổ nhân về trước.
    Cách nghìn xưa như tạc một lòng,
    Kể chi kẻ đạt người cùng,
    Lọt lòng ai trốn khỏi vòng di luân,
    Buổi công hạ cảm thân dày đội,
    Xa hương quan gần cõi Thánh Hiền,
    Trông vào những thẹn bóng đèn,
    Muốn lưu gia phạm, nên truyền quốc âm


Designed by squallions © 2004 - 2009 maiyeuem.net (MYE). All Rights Reserved.
All posts and comments are owned by the poster. MYE is not responsible or liable for any content its member posted.
Mọi chi tiết, xin liên hệ: contact
Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group