Phạm Tuân (1868 – 1916)

  • anap3

    khoảng 1 10 năm trước
  • Nhà yêu nước Phạm Tuân (1868 – 1916)

    Nhà yêu nước Phạm Tuân (còn có tên là Phạm Ngao) sinh năm Mậu Thìn (1868), tại làng Lâm Lộc, tổng Tịnh Thượng (nay là thôn Lâm Lộc Nam, xã Tịnh Hà, huyện Sơn Tịnh). Ông là con thứ 10 trong một gia đình nho học – quan lại. Cha ông là Phạm Hân, từng giữ chức tri huyện Hà Đông (Quảng Nam).

    Từ nhỏ Phạm Tuân nổi tiếng là người học giỏi, có chí. Ông từng thi đỗ tú tài tại trường thi hương Bình Định, nên người đời thường gọi là Tú Mười. Uất ức, xót xa vì cảnh nước mất, nhà tan, triều đình cam tâm làm tay sai cho giặc, Phạm Tuân về quê mở trường dạy học, ngấm ngầm vận động quần chúng tham gia các phong trào yêu nước – kháng Pháp, di dưỡng tinh thần ái quốc cho các môn sinh.

    Đầu thế kỷ XX, sau một thời gian tạm lắng vì thất bại các cuộc khởi nghĩa Cần Vương, phong trào yêu nước của nhân dân ta lại rộ lên, với cuộc vận động Duy Tân do các nho sĩ tiến bộ khởi xướng. Năm 1906 Duy Tân hội Quảng Ngãi được thành lập, đứng đầu là Nguyễn Đình Cẩn (1870-1914), chủ trương đoàn kết đông đảo nhân dân và hoạt động theo phương hướng “khai dân trí, chấn dân trí, hậu dân sinh” và Phạm Tuân nhanh chóng trở thành một hội viên tích cực của Duy Tân hội Quảng Ngãi, hoạt động ở vùng bắc Trà Khúc. Năm 1908 phong trào “kháng thuế, cự sưu” khởi phát ở 2 tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, rồi nhanh chóng lan ra khắp Trung Kỳ. Ở Quảng Ngãi, phong trào mở đầu ở huyện Bình Sơn bằng sự kiện 30 nông dân ở làng An Điền, tổng Bình Hạ kéo về tỉnh thành, đưa đơn đến dinh công sứ xin giảm sưu thế, trừng trị bọn quan lại sách nhiễu dân nghèo. Cuộc đấu tranh bị đàn áp, gây nên làn sóng công phẫn trong nhân dân. Từ Bình Sơn, phong trào bùng lên khắp 6 phủ, huyện của tỉnh Quảng Ngãi.

    Đứng trước khả năng phong trào có thể chuyển sang hình thức bạo động, Duy Tân hội tổ chức cuộc họp vào đêm 31/3/1908 (29/2 Mậu Thân) cử ra Ban lãnh đạo phong trào. Nguyễn Bá Loan (Ấm Loan), Lê Khiết, Phạm Cao Chẩm, Nguyễn Đình Quảng, Phạm Mỹ và Phạm Tuân được cử vào Ban lãnh đạo.

    Phong trào “kháng thuế cự sưu” bị đàn áp đẫm máu, Nguyễn Bá Loan, Lê Khiết bị xử chém; Phạm Cao Chẩm, Nguyễn Đình Quảng, Phạm Tuân bị ghép vào tội “trảm giam hậu” sau đó đưa đi đày ở Côn Đảo.

    Ra tù, Phạm Tuân tiếp tục bí mật tham gia các hoạt động yêu nước, gia nhập Kỳ bộ Việt Nam Quang phục hội Trung Kỳ. Tháng 8/1914, chiến tranh thế giới lần thứ I bùng nổ, các nhà lãnh đạo Quang phục hội Trung Kỳ cho đây là thời cơ khởi nghĩa giành độc lập. Cuộc mưu khởi được bí mật tiến hành với sự tham gia của ông vua yêu nước Duy Tân và nhiều lính khố xanh ở tỉnh thành Quảng Ngãi. Kế hoạch khởi nghĩa không may bị bại lộ, vua Duy Tân bị bắt, sau đó bị Pháp đưa đi đày ở Réuynion; Thái Phiên, Trần Cao Vân, Nguyễn Thuỵ, Trần Thêm, Võ Cẩn, Võ Cư, Mai Tuấn, Hứa Thọ, Phạm Tuân cùng nhiều nhà yêu nước Trung Kỳ bị bắt và bị xử chém. Ngày 9/4 năm Bính Thìn (10/5/1916), Phạm Tuân và các thủ lĩnh khởi nghĩa Duy Tân người Quảng Ngãi bị đem ra hành quyết tại bãi cát sông Trà, phía đông bắc thành Quảng Ngãi. Thi hài ông sau đó được gia đình và đồng chí còn trốn thoát đưa về an táng ở quê nhà, làng Lâm Lộc, xã Tịnh Hà, huyện Sơn Tịnh.

    Ghi nhớ công ơn ông, sau Cách mạng Tháng Tám 1945, chính quyền cách mạng huyện Trương Quang Trọng (huyện Sơn Tịnh) quyết định đổi tên tổng Tịnh Thượng (gồm một số xã ở vùng Tây huyện Sơn Tịnh) thành tổng Phạm Tuân.


Designed by squallions © 2004 - 2009 maiyeuem.net (MYE). All Rights Reserved.
All posts and comments are owned by the poster. MYE is not responsible or liable for any content its member posted.
Mọi chi tiết, xin liên hệ: contact
Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group