Nhị Thập Tứ Hiếu - Lý Văn Phức (24/24 truyện)

  • katkatt

    May 2nd 2006, 7:37 pm

  • Nhị Thập Tứ Hiếu

    Lý Văn Phức



    Lý Văn Phức tự là Lân Chi, hiệu là Khắc Trai, người làng hồ khẩu, huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Hà Nội, sinh vào năm ất Tỵ (1785). Ông thi đỗ cử nhân vào năm 1819, niên hiệu Gia Long thứ 18. Ông trải ba triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Ðức.
    Trong cuộc đời làm quan, ông bị nhiều lần thăng giáng, và được cử đi công cán nhiều nước ở Viễn đông. Vào năm 1849, ông bị bệnh mà mất, nhà vua liền cho truy thụ Lễ Bộ Hữu Thị Lang.

    - Nhị Thập Tứ Hiếu diễn âm (hai mươi bốn truyện hiếu diễn ra quốc âm.)

      Nhị Thập Tứ Hiếu
      Người tai mắt đứng trong trời đất,
      Ai là không cha mẹ sinh thành,
      Gương treo đất nghĩa, trời kinh,
      ở sao cho xứng chút tình làm con.
      Chữ hiếu niệm cho tròn một tiết,
      Thì suy ra trăm nết đều nên,
      Chẳng xem thuở trước Thánh Hiền,
      Thảo hai mươi bốn, thơm nghìn muôn thu
    .


    ------------------------


    Nhị Thập Tứ Hiếu

    Lý Văn Phức

    TRUYỆN THỨ I - Ngu Thuấn





    Một vị vua trong Ngũ Đế thời thượng cổ họ Diêu tên là Thuấn, một trang hiếu tử. Sau được vua Nghiêu, hiệu là Đào Đường gả hai người con gái là Nga Hoàng và Nữ Anh, rồi lại truyền ngôi báu cho. Vua Thuấn lên ngôi đặt niên hiệu là Đường Ngu.

    Nguyên cha của Thuấn là người hung bạo, không biện biệt được người hay kẻ dỡ, người đương thời đặt tên là Cổ Tẩu (người mù mắt). Mẹ của Thuấn mất sớm, Cổ Tẫu tục huyền với người đàn bà sau này sinh ra Tượng. Vì có lời gièm pha của người kế mẫu và đứa em ngỗ nghịch cùng cha khác mẹ, Cỗ Tẫu không ưa Thuấn và định bụng giết đi. Biết thế, nhưng Thuấn vẫn trọn gìn chữ hiếu đối với cha và người dì ghẻ ác nghiệt, hòa thuận với đứa em độc ác, không một lời than oán. Khi cha bắt đi cày ở đất Lịch Sơn cốt tìm cách trừ đi, vì nơi đây có tiếng là nhiều thú dữ hay ăn thịt người. Nhưng tấm lòng hiếu thảo và hòa mục của Thuấn động đến lòng trời, cả đàn voi ra giúp Thuấn cày đất và muông chim vô số đáp xuống nhặt cỏ hộ. Thấy không hại được Thuấn Cổ Tẫu và người dì ghẻsai Thuấn đánh cá ở Hồ Lôi Trạch, nơi có nhiều sóng to gió lớn, nhưng khi Thuấn đến thì sóng lặng gió yên.
    Đến khi được vua Đường Nghiêu truyền ngôi, suốt 18 năm trị vì, Đế Thuấn chỉ ngồi gảy đàn hát khúc Nam Phong mà trị bình thiên hạ, nhà nhà đều lạc nghiệp âu ca.

      Nguyên Bản:
      Đội đội canh điền tượng,
      Phân Phân vân thảo cầm,
      Phụ Nghiêu đăng báo vị,
      Hiếu cảm động thiên tâm


      Có nghĩa là
      Hàng đàn voi về cày ruộng,
      Hàng bầy chim đến nhặt cỏ,
      Giúp vua Nghiêu lên ngôi báu,
      Hiếu thảo động lòng trời.


      Diễn Quốc Âm:
      Đức Đại Thánh họ Ngu, vua Thuấn,
      Buổi tiềm long gặp vận hàn vi,
      Tuổi xanh khuất bóng từ vi
      Cha là Cổ Tẫu người thì ương ương,
      Mẹ ghẻ tính càng khe khắt,
      Em Tượng thêm rất mực điêu ngoa,
      Một mình thuận cả vừa ba,
      Trên chiều cha mẹ dưới hòa cùng em.
      Trăm cay đắng một niềm ngon ngọt,
      Dẫu tử sinh không chút biến dời,
      Xót tình khóc tối kêu mai
      Xui lòng ghen chét hóa vui dần dần,
      Trời cao thẳm mấy lần cũng đến
      Vật vô tri cũng mến lọ người.
      Mấy phen non lịch pha phôi,
      Cỏ chim vì nhặt, ruộng voi vì cày.
      Tiếng hiếu hữu xa bay bệ thánh,
      Mệnh trương dung trao chánh nhường ngôi
      Cầm thi xiêm áo thảnh thơi,
      Một nhà đầm ấm, muôn đời ngợi khen.




    ----------------------




    Nhị Thập Tứ Hiếu

    Lý Văn Phức

    TRUYỆN THỨ II - Văn Đế




    Tên thật là Hằng, con người vợ thứ của Hán Cao Tổ Lưu Bang em cùng cha khác mẹ với vua Huệ Đế. Vi người vợ cả của Hán Cao Tổ có tính hay ghen dữ tợn và sợ con của người vợ thứ sau này dành ngôi, nên không muốn cho Hằng và mẹ là Bạc Hậu ở triều. Theo lời đề nghị của đình thần, vua Hán Cao Tổ liền phong cho Hằng chức Đại Vương ở đất Đại. Hằng tính tình hiếu thuận được triều thần nhà Hán cũng như thần dân đều mến phục. Sau khi anh là vua Huệ Đế mất, không con nối nghiệp, các quan liền ra đất Đại rước Hằng về lên ngôi, tức là Hán Văn Đế. Khi làm vua rồi, mẹ là Bạc Hậu lại đau yếu trong suốt ba năm liền, Văn Đế, ngoài những buổi chầu, vẫn mặc đại phục của vị Vương đế và đứng hầu mẹ, biếng ăn bỏ ngũ, đêm thức canh chừng bệnh mẹ. Thường ngự y dâng thuốc lên, Văn Đế đở lấy rồi nếm trước sợ có thuốc độc.
    Các quan trong triều cũng như ngoài dân chúng biết Văn Đế là người hiếu tử đều bắt chước theo. Nhờ đó, người trong nước đều giữ lòng hiếu thảo hòa mục và thiên hạ thái bình thạnh trị không khác gì ở thời Tam Đại thuở trước. (Tam Đại gồm có các đời vua nhà Hạ, nhà Thương, nhà Chu).


      Nguyên bản:
      Nhân hiếu lâm thiên hạ,
      Nguy nguy quân bách Vương,
      Hán đình sự hiền mẫu,
      Thang dược tất tiến thường.
      Có nghĩa là:
      Lấy đạo nhân hiếu dạy thiên hạ,
      Công đức cao hơn trăm vua khác,
      Phụng dưỡng mẹ nơi công đình nhà Hán,
      Thuốc thang tự tay nếm trước.
      Diễn Quốc Âm:
      Kìa Văn Đế vua hiền Hán Đại,
      Vâng ấn phong ngoài cõi phiên Vương,
      Quên mình chức cả quyền sang,
      Phụng thờ Bạc Hậu lẽ thường chẳng sai,
      Đến khi nối ngôi trời trị nước,
      Vẫn lòng này săn sắc như xưa.
      Mẹ khi ngại gió kinh mưa.
      Ba năm hầu hạ thường như một ngày.
      Mắt chong bóng dám sai giấc ngủ.
      Áo luôn mình dám sổ đai lưng.
      Thuốc thang mắt xét tay nâng.
      Có tường trong miệng mới dâng dưới màn.
      Tiếng nhân hiếu đồn vang thiên hạ,
      Thói thuần lương hóa cả lê nguyên,
      Hai mươi năm lẽ kiền khôn.
      Đã sau Tam Đại, hãy còn Thành, Khang.
      Ấy hai vị đế Vương đời trước,
      Chữ hiếu dành đá tạc vàng in,
      Còn ra sĩ thứ, đấng hiền.
      Đếm xem mấy kẻ tiếng truyền đến nay.



    Được sửa lần cuối bởi katkatt vào ngày July 28th 2006, 9:46 pm với 3 lần trong tổng số.

Designed by squallions © 2004 - 2009 maiyeuem.net (MYE). All Rights Reserved.
All posts and comments are owned by the poster. MYE is not responsible or liable for any content its member posted.
Mọi chi tiết, xin liên hệ: contact
Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group